Stoffen en materialen: gevolgen voor het milieu
Grondstoffen winnen en afval maken heeft gevolgen voor de bodem, de lucht en het water. Op het examen moet je die gevolgen kunnen uitleggen.
Elk product begint met grondstoffen uit de natuur. Denk aan hout, aardolie, zand of ijzererts. Wie grondstoffen wint, haalt iets uit de bodem en verandert het landschap.
Een natuurlijke bron raakt uitgeput als we die sneller gebruiken dan ze zich herstelt. Aardolie is zo'n bron, want die heeft miljoenen jaren nodig om te ontstaan.
Bij de productie ontstaan ook afvalstoffen. Die kunnen op drie manieren schade doen.
- Bodemverontreiniging, bijvoorbeeld door zware metalen uit oude batterijen.
- Luchtverontreiniging, door gassen die vrijkomen bij verbranden of in fabrieken.
- Waterverontreiniging, door afvalwater met chemicaliën of olie.
Een lozing is het in het milieu brengen van afvalstoffen. Dat kan gecontroleerd gebeuren, maar ook ongecontroleerd. Bij verwerking wordt afval gescheiden, gerecycled, verbrand of gestort. Elke manier heeft eigen gevolgen. Storten kan de bodem vervuilen en verbranden kan de lucht vervuilen.
Duurzaamheid betekent dat we nu gebruiken zonder de mogelijkheden voor later te verkleinen. Dat lukt door zuinig om te gaan met grondstoffen, door dingen te hergebruiken en door minder afval te maken. Hoe minder grondstoffen nodig zijn en hoe meer er wordt hergebruikt, hoe kleiner de belasting van het milieu.
Onthoud
Grondstoffen zijn niet onbeperkt beschikbaar, en sommige bronnen raken uitgeput.
Bij de productie ontstaan afvalstoffen die bodem, lucht of water kunnen verontreinigen.
Hoe afval wordt gelozd en verwerkt bepaalt hoe groot de schade wordt.
Duurzaam gebruik betekent zuinig omgaan met grondstoffen en veel hergebruiken.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een plastic flesje wordt gemaakt van aardolie, gebruikt en daarna weggegooid. Welke gevolgen voor het milieu horen daarbij?
- 1
Aardolie is een natuurlijke bron die niet snel terugkomt, dus de bron raakt uitgeput.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken vaak dat alleen zwerfafval schade doet. Afval dat in de bodem of het water terechtkomt, is vaak veel schadelijker.
Leerlingen verwarren een bron die op raakt met een bron die zich kan herstellen. Kijk altijd of een grondstof na gebruik weer aangevuld kan worden.
Leerlingen noemen recycling altijd de beste oplossing. Recycling is niet vanzelf gratis voor het milieu, dus bekijk het hele proces.
Snel checken
Welke situatie is een voorbeeld van uitputting van een natuurlijke bron?
Wat betekent duurzaamheid in deze context?