Elektrische energie: de dynamo
Een dynamo zet beweging om in elektrische energie. Op de fiets levert hij de stroom voor het licht, zonder batterij.
Een dynamo bestaat uit drie onderdelen die samen werken.
- Een magneet, die een magnetisch veld maakt.
- Een spoel van koperdraad, die in dat magnetisch veld kan draaien.
- Sleepcontacten, die de spoel met de aansluitingen verbinden, zodat de stroom naar een lampje kan.
Het gaat om beweging. Zolang de magneet en de spoel ten opzichte van elkaar bewegen, ontstaat er een spanning in de spoel. Het magnetisch veld door de spoel verandert dan steeds. Daardoor gaat er stroom lopen als het lampje is aangesloten.
De dynamo zet dus bewegingsenergie om in elektrische energie. De energie komt van de beweging, bijvoorbeeld van de trap van de fiets die het wiel laat draaien.
Hoe sneller de beweging, hoe groter de spanning. Stilstaan levert geen spanning op.
Onthoud
Een dynamo heeft een magneet, een spoel en sleepcontacten.
Beweging van de spoel ten opzichte van de magneet levert een spanning op.
De dynamo zet bewegingsenergie om in elektrische energie.
Bij een snellere beweging wordt de spanning groter.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een fietser rijdt twee keer zo snel als eerst. Wat gebeurt er met de spanning van de dynamo?
- 1
De dynamo wordt sneller aangedreven, dus de magneet en de spoel bewegen sneller ten opzichte van elkaar.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat de dynamo stroom maakt uit het niets. Hij zet bewegingsenergie om in elektrische energie.
Let erop dat een stilstaande magneet geen spanning oplevert. Er moet iets bewegen ten opzichte van de spoel.
Verwar de sleepcontacten niet met de spoel. De sleepcontacten geven de stroom door naar het lampje.
Snel checken
Welk onderdeel van een dynamo zorgt voor het magnetisch veld?
Een fietser laat de dynamo sneller draaien. Wat gebeurt er met de spanning die de dynamo levert?