het principe van een gesloten stroomkring toepassen in serie en parallelschakelingen

Sinds 2018 22× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Gesloten stroomkring in serie en parallel

Een lampje brandt alleen als de stroomkring gesloten is. In dit onderwerp leer je wat dat betekent bij een serieschakeling en bij een parallelschakeling.

Een stroomkring is gesloten als er een doorgaand pad is van de ene pool van de batterij naar de andere. Pas dan loopt er stroom door alle onderdelen.

Bij een serieschakeling staan de onderdelen na elkaar in één lus. Er is maar één pad voor de stroom. Breekt één schakelaar of lampje, dan is het pad open en gaat alles uit.

Bij een parallelschakeling staan de takken naast elkaar tussen dezelfde twee punten. De stroom splitst zich over de takken. Er zijn dus meerdere paden. Haalt u één lampje uit zijn tak weg, dan blijven de andere takken werken.

Bij beide schakelingen geldt: zonder gesloten pad loopt er geen stroom. Een open schakelaar in één tak van een parallelschakeling onderbreekt alleen die tak.

Let op: een open stroomkring betekent niet dat de batterij leeg is. De batterij is in orde, maar het pad is onderbroken.

Onthoud

  • Een stroomkring is alleen gesloten als er een doorgaand pad is.

  • Bij een serieschakeling is er één pad, dus één open punt stopt alles.

  • Bij een parallelschakeling heeft de stroom meerdere paden.

  • Een open schakelaar in één tak laat de andere takken gewoon branden.

Voorbeeld uit een echt examen

none

Een batterij, twee lampjes en een schakelaar zijn in serie geschakeld. De schakelaar staat open. Wat gebeurt er met de lampjes?

  1. 1

    Bekijk het pad van de batterij door de schakelaar en beide lampjes terug naar de batterij.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen denken dat een lampje in een open tak van een parallelschakeling ook uit gaat. Kijk eerst welk pad de stroom neemt.

  • Leerlingen zeggen dat de batterij leeg is als een schakelaar open staat. Een open stroomkring is een onderbroken pad, geen lege batterij.

  • Leerlingen tekenen een parallelschakeling met alle takken na elkaar. Zet de takken naast elkaar tussen dezelfde twee knooppunten.

Snel checken

In een serieschakeling van drie lampjes draait één lampje door. Wat gebeurt er met de andere twee lampjes?

Twee lampjes staan parallel. Schakelaar S staat in de tak van lampje 1 en staat open. Wat gebeurt er?