Geluid: toonhoogte, frequentie, amplitude en geluidssterkte
Met vier begrippen beschrijf je hoe een geluid klinkt en hoe het is opgebouwd. Je moet ze kunnen toepassen op een situatie of op een figuur.
Geluid ontstaat doordat iets trilt. De trilling plant zich via de lucht voort tot bij je oor. Twee eigenschappen bepalen hoe je het geluid hoort. Dat zijn de toonhoogte en de geluidssterkte.
De frequentie is het aantal trillingen per seconde. Je geeft de frequentie aan in hertz, afgekort Hz. Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toonhoogte. Een fluit heeft een hoge frequentie en klinkt hoog. Een bastrom heeft een lage frequentie en klinkt laag.
De amplitude is de grootste uitwijking van de trilling vanaf de ruststand. Een grote amplitude hoor je als een hard geluid. De toonhoogte verandert daarbij niet. Een zachte en een harde tromslag kunnen dus dezelfde toon hebben.
De geluidssterkte geef je aan in decibel, afgekort dB. Hoe groter de amplitude, hoe groter de geluidssterkte. Let op: frequentie bepaalt de toonhoogte en amplitude bepaalt de sterkte. Dat zijn twee verschillende dingen.
Onthoud
Toonhoogte hangt samen met de frequentie.
Frequentie is het aantal trillingen per seconde, in hertz.
De amplitude bepaalt hoe sterk het geluid is.
Een grotere amplitude geeft een harder geluid, terwijl de toonhoogte gelijk blijft.
Geluidssterkte geef je aan in decibel, afgekort dB.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een stemvork trilt. Je telt 880 trillingen in 2,0 seconden. Wat is de frequentie van de toon?
- 1
Frequentie is het aantal trillingen per seconde.
Veelgemaakte fouten
Verwar amplitude niet met frequentie. De amplitude is de uitwijking, de frequentie is het aantal trillingen per seconde.
Denk niet dat een harder geluid een hogere toon heeft. De sterkte hangt samen met de amplitude, de toonhoogte met de frequentie.
Let op de eenheden. Frequentie geef je in Hz en geluidssterkte in dB.
Snel checken
Welke grootheid bepaalt de toonhoogte van een geluid?
Bij een geluid wordt de uitwijking van de trilling groter, terwijl de frequentie gelijk blijft. Wat verandert er?