Geluid: meten en geluidshinder
In deze les leer je hoe geluidssterkte gemeten wordt en waarom de meetomstandigheden ertoe doen. Dat is belangrijk omdat examenvragen vaak vragen naar de betrouwbaarheid van een meting.
Geluid is trillende lucht die je oor bereikt. Hoe sterk een geluid is, meet je met een geluidssterktemeter, ook wel sonometer genoemd. De geluidssterkte geef je aan in decibel (dB).
De dB(A)-schaal
Je oor hoort niet alle tonen even hard. Lage en zeer hoge tonen lijken zachter dan middentonen, ook als ze even sterk zijn. Daarom gebruikt een geluidssterktemeter vaak de dB(A)-schaal. Die weegt het geluid zoals het oor het waarneemt. Met dB(A) kun je dus beter vergelijken hoe hinderlijk een geluid is.
Gehoorgrenzen
Mensen horen geluid tussen ongeveer 20 Hz en 20 kHz. Geluiden met een lagere frequentie of een hogere frequentie hoor je niet, ook al zijn ze aanwezig. Een meter kan wel geluid buiten dit gebied meten, maar dat zegt dan niets over wat je hoort.
Betrouwbaar meten
Een meting is alleen betrouwbaar als je het geluid meet dat je wilt meten. Daarom gelden regels voor de meetomgeving. In een stille zone meet je geen omgevingsgeluid mee. Een vrije ruimte zonder obstakels voorkomt dat geluid terugkaatst en zo een te hoge waarde geeft. Ook de plaats van de microfoon is vastgelegd. Bij computermetingen worden de waarden meestal in een grafiek of tabel gezet, zodat je ziet hoe de geluidssterkte verandert.
Bronnen van geluidshinder
Verkeer, zoals bromfietsen en vliegtuigen, en harde muziek zijn veelvoorkomende bronnen van geluidshinder. Om hinder te beperken gelden grenswaarden, zoals de maximale 85 dB voor bromfietsen in dit voorbeeld.
Onthoud
Geluidssterkte meet je met een geluidssterktemeter in dB, of in dB(A) als rekening wordt gehouden met het gehoor.
De dB(A)-schaal weegt hoge en lage tonen zoals het oor ze waarneemt.
Mensen horen geluid tussen 20 Hz en 20 kHz.
Een betrouwbare meting vraagt een stille, vrije meetomgeving zonder obstakels.
Grenswaarden beperken geluidshinder van bronnen zoals bromfietsen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet twee redenen geven waarom de gemeten geluidssterkte te groot kan zijn als de omstandigheden uit § 2 niet worden nageleefd.
- 1
Lees § 2: de meting moet in een stille en vrije zone plaatsvinden, een open ruimte met een straal van 50 m.
Veelgemaakte fouten
Je gebruikt de gewone dB-schaal en vergeet de weging. Bij vergelijking van hinder kies je de dB(A)-schaal, omdat die op het gehoor is afgestemd.
Je denkt dat je ook geluiden buiten 20 Hz tot 20 kHz hoort. Die hoor je niet, ook al kan een meter ze wel registreren.
Je geeft als reden dat de meter onbetrouwbaar is, terwijl de vraag over de omstandigheden gaat. Noem dan de omgeving, zoals omgevingsgeluid of terugkaatsing.
Snel checken
Waarom moet een geluidsmeting in een stille zone plaatsvinden?
Waarom gebruikt men de dB(A)-schaal bij het meten van geluidshinder?