Vraag 12Ruitenvuil

Ruiten worden na verloop van tijd vuil. Koen heeft onderzoek gedaan naar de samenstelling van dit vuil. In zijn verslag staat onder andere het volgende: Uitvoering en waarnemingen : 1 Ik heb een tissue vochtig gemaakt met gedestilleerd water. Dit water heb 2 ik eerst onderzocht met blauw en rood lakmoespapier. Uit dit proefje bleek 3 dat het water neutraal was. Met de vochtige tissue heb ik toen twee vuile 4 ruiten afgenomen. De tissue zag er daarna zwart uit. Op school heb ik de 5 vuile tissue in ongeveer 50 mL gedestilleerd water gebracht en de tissue 6 flink bewogen met een roerstaaf. Het water werd een beetje troebel, 7 onder andere door de zwarte stof. Ik heb het mengsel gefiltreerd en 8 daarbij de tissue zo goed mogelijk uitgeperst met de roerstaaf. Bij elk van 9 de volgende vijf proefjes heb ik een klein beetje van het filtraat gebruikt: proef toegevoegd waarneming 1 methylrood de kleur is rood 2 dimethylgeel de kleur is geel 3 oplossing van kopernitraat het blijft helder 4 oplossing van bariumchloride het wordt troebel 5 oplossing van zilvernitraat het wordt troebel 10 Vervolgens heb ik een beetje van het filtraat op een platina draad gedaan 11 en dit in een kleurloze vlam gehouden. De kleur van de vlam werd geel. 12 Ten slotte heb ik met een beetje filtraat een elektrolyse-proefje gedaan. 13 Hieruit bleek dat bij de positieve elektrode chloorgas ontstond. Bij de 14 negatieve elektrode ontstond ook een gas, dat ik opving. Toen ik er 15 vervolgens een vlam bij hield, klonk er een plofje.

Om de waarnemingen bij de proeven 3, 4 en 5 te verklaren gebruikt Koen Binas-tabel 35. In deze tabel komt maar één ionsoort voor die alle waarnemingen bij deze drie proeven kan veroorzaken, als deze ionsoort in het filtraat aanwezig is.

Uit het resultaat van de vlamkleuringstest (regels 10 en 11) blijkt dat in het filtraat deeltjes van een bepaald element aanwezig kunnen zijn. Welk element is dat? A calcium B koper C natrium D zink