Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De productie van bier verloopt in stappen. In de afbeelding hieronder is een aantal van die stappen weergegeven. Bij het maken van bier wordt 'mout' gebruikt. Mout bevat onder andere zetmeel en enzymen (biologische katalysatoren). Bij het maischen wordt een mengsel van water en mout langere tijd verwarmd. Daardoor zetten de enzymen het aanwezige zetmeel om tot moutsuikers. Het verwarmen gebeurt in drie stappen, waarbij de temperatuur telkens enige tijd constant wordt gehouden. Zo worden de aanwezige enzymen optimaal gebruikt. De opbrengst aan moutsuikers is dan het hoogst. In tabel 1 staan enkele enzymen die betrokken zijn bij het maischen. tabel 1 enzym temperatuurtraject temperatuur waarbij het enzym waarboven het enzym optimaal werkt (in ºC) niet meer werkt (in ºC) α-amylase 70-75 80 β-amylase 60-65 70 carboxypeptidase 50-60 70 endopeptidase 50-60 80 grensdextrinase 55-60 65
temperatuur temperatuur temperatuur (°C) (°C) (°C) 90 90 90 80 80 80 70 70 70 60 60 60 50 50 50 40 40 40 30 30 30 20 20 20 0 0 0 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 tijd tijd tijd diagram I diagram II diagram III A diagram I B diagram II C diagram III
1 Sarina brouwt zelf bier. Na het maischen filtreert ze het mengsel dat is 2 ontstaan. Ze kookt het verkregen filtraat en voegt tijdens het koken 3 vruchtbolletjes van de hopplant toe. De geur- en smaakstoffen hieruit 4 worden afgegeven aan de vloeistof. Vervolgens filtreert Sarina het 5 ontstane mengsel.
6 Vervolgens voegt Sarina biergist toe aan de verkregen 7 vloeistof. Het gist zet een deel van de moutsuikers om tot 8 alcohol en koolstofdioxide. Ze sluit het reactievat af met een 9 'waterslot'. Maar ze vult het waterslot niet met water maar 10 met een andere heldere kleurloze vloeistof, zodat ze de 11 gevormde koolstofdioxide kan aantonen. Ze weet dan dat 12 de gisting op gang is gekomen.
Na het gisten volgt het 'rijpen'. Tijdens het rijpen ontstaan de speciale geur en smaak van bier. Eén van de reacties die hierbij plaatsvindt, is hieronder in een vergelijking weergegeven. In deze vergelijking is de formule van één stof vervangen door stof X . C H O + C H O → stof X + H O 6 12 2 2 6 2
Voor het bier dat Sarina wil maken heeft ze water nodig met een hardheid 2+ van DH 10,0 (1 DH = 7,1 mg Ca per liter water). Het kraanwater dat Sarina gebruikt, heeft DH 7,0. Ze leest op de site www.hobbybrouwen.nl dat ze CaSO kan toevoegen om het water harder te maken. 4
Bereken hoeveel mg CaSO Sarina per liter water moet toevoegen om de 4 hardheid met DH 3,0 te verhogen (van DH 7,0 naar DH 10,0). Maak gebruik van de volgende gegevens: − Het massapercentage Ca in CaSO is 29,4%. 4 − De toegevoegde hoeveelheid CaSO lost volledig op. 4