Massa berekenen bij een reactie
Bij een reactie kun je de massa van één stof uitrekenen als de massa's van de andere stoffen bekend zijn. Zo weet je hoeveel grondstof je nodig hebt, en gebruik je stoffen zonder verspilling.
Bij een reactie verdwijnt geen massa. De beginstoffen hebben samen dezelfde massa als de stoffen die ontstaan. Daarop berust elke berekening in dit onderwerp.
Vaak gegeven je een verhouding tussen massa's. Bijvoorbeeld: 1,0 kg kaliumsuperoxide reageert met 0,62 kg koolstofdioxide. Met zo'n verhouding reken je de massa van de andere stof uit. Eerst bereken je de massa van de stof die je kent. Daarna gebruik je de verhouding.
Gebruik je de verhouding bij de juiste stof, dan kom je tot de juiste uitkomst. Let daarbij op de eenheden. Zet grammen om in kilogrammen, of andersom, voordat je rekent.
- Bereken eerst de massa van de bekende stof.
- Gebruik daarna de verhouding tussen de massa's.
- Controleer of de eenheid van je antwoord klopt.
Doelmatig gebruik betekent dat je precies genoeg van een stof gebruikt. Met de berekening weet je hoeveel je minimaal nodig hebt.
Onthoud
De massa van de beginstoffen is gelijk aan de massa van de reactieproducten.
Met een verhouding tussen massa's reken je de massa van een andere stof uit.
Reken eerst de massa van de bekende stof uit en gebruik daarna de verhouding.
Let op de eenheden, grammen en kilogrammen moeten gelijk zijn voordat je rekent.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is het aantal mg natriumthiosulfaat per mL in maatcilinder 2, vóórdat het zoutzuur is toegevoegd. In de tabel staat dat deze maatcilinder 10 mL water en 30 mL oplossing A bevat.
- 1
Bereken eerst het aantal mg natriumthiosulfaat in de 30 mL oplossing A: 24,8 mg mL⁻¹ × 30 mL = 744 mg.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen rekenen alleen met het volume van oplossing A en vergeten het water. Tel altijd alle vloeistoffen bij elkaar op voordat je deelt.
Leerlingen gebruiken de verhouding omgekeerd, waardoor de massa van de verkeerde stof uitkomt. Zet de bekende massa boven de bekende massa van de andere stof.
Leerlingen laten de eenheid weg of werken met grammen en kilogrammen door elkaar. Reken eerst alles om naar dezelfde eenheid.
Snel checken
Bij een reactie reageert 4,0 g stof A volledig met 6,0 g stof B. Hoeveel gram stof ontstaat er?
Bij de vorming van water ontstaat 18 g water uit waterstof en zuurstof. Er reageert 2,0 g waterstof volledig. Hoeveel gram zuurstof reageert er?