met behulp van een gegeven oplosbaarheidstabel nagaan of een neerslag ontstaat bij het mengen van twee zoutoplossingen

Sinds 2018 7× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Neerslag bij het mengen van zoutoplossingen

Als je twee zoutoplossingen mengt, kan er een vaste stof neerslaan. Met een oplosbaarheidstabel uit Binas zie je vooraf of dat gebeurt.

Als je twee zoutoplossingen bij elkaar giet, kunnen de ionen zich opnieuw combineren. Zo ontstaat soms een nieuw zout dat niet oplost. Dat zie je dan als neerslag.

Met een oplosbaarheidstabel zoek je op of een zout goed of slecht oplosbaar is. Binas tabel 35 is zo'n tabel. Je hoeft dus niets te meten om het antwoord te weten.

Zo gaat het stap voor stap. Schrijf eerst de ionen op die in beide oplossingen zitten. Combineer daarna elk positief ion met elk negatief ion uit de andere oplossing. Zoek ten slotte elk nieuw zout op in de tabel.

Als één van de nieuwe zouten slecht oplosbaar is, ontstaat er neerslag. Zijn alle nieuwe zouten goed oplosbaar, dan blijft het helder. Let op de kruiscombinatie. Bij het mengen van zilvernitraat en natriumchloride ontstaan ook natriumnitraat en zilverchloride. Natriumnitraat lost goed op, maar zilverchloride is slecht oplosbaar. Daarom ontstaat er zilverchloride als neerslag.

Onthoud

  • Bij het mengen ontstaan mogelijk nieuwe zouten, en die kunnen neerslaan.

  • Een zout dat slecht oplosbaar is, geeft neerslag.

  • Zoek alle nieuwe zouten op in de oplosbaarheidstabel van Binas.

  • Vergeet de kruiscombinatie van de ionen niet.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

In de tekst staat dat CaF₂ uit de bodem wordt gewonnen. Bij deze vraag moet je uitleggen of extractie met water dat kan.

  1. 1

    Extractie met water werkt alleen als de stof goed oplost in water.

Veelgemaakte fouten

  • Je denkt alleen aan de twee oorspronkelijke zouten en vergeet de nieuwe zouten, zoals bij de kruiscombinatie. Schrijf altijd de ionen van beide oplossingen op en combineer ze opnieuw.

  • Je leest de tabel verkeerd en denkt dat een slecht oplosbaar zout goed oplost. Kijk goed naar de aanduiding in de tabel voordat je een conclusie trekt.

  • Je denkt dat elk zout neerslaat. Alleen een nieuw zout dat slecht oplosbaar is, geeft neerslag.

Snel checken

Je mengt een oplossing van zilvernitraat met een oplossing van natriumchloride. Welke uitspraak is juist?

Je mengt een oplossing van natriumnitraat met een oplossing van kaliumchloride. Welke uitspraak is juist?