Zuivere stoffen, mengsels en legeringen
Elke stof is zuiver of een mengsel. Bij het examen moet je van bekende producten kunnen zeggen wat erin zit en wat het hoofdbestanddeel is.
Een zuivere stof bestaat uit één soort stof. Suiker en keukenzout zijn zuivere stoffen. Gedestilleerd water bestaat ook alleen uit water.
Een mengsel bestaat uit twee of meer stoffen. Die stoffen zitten door elkaar heen. Melk, limonade, wijn en lucht zijn mengsels. Lucht bestaat vooral uit stikstof en zuurstof.
Het hoofdbestanddeel is de stof die het grootste deel van het mengsel uitmaakt. Bij melk, limonade, bier en wijn is dat water. Ook bij jenever zit er meer water dan alcohol. Dat kan verrassend zijn, omdat je de alcohol juist proeft.
Een legering is een mengsel van metalen. Messing bestaat uit koper en zink. Brons bestaat uit koper en tin. Soldeer bestaat uit tin en lood. Amalgam is een legering waarin kwik zit.
Bij een legering kijk je dus naar de metalen die je erin vindt. Het uiterlijk zegt niets over de samenstelling.
Onthoud
Een zuivere stof bestaat uit één soort stof met een vaste samenstelling.
Een mengsel bestaat uit twee of meer stoffen die door elkaar heen zitten.
Het hoofdbestanddeel is de stof die het grootste deel van het mengsel vormt.
Legeringen zijn mengsels van metalen, zoals messing, brons en soldeer.
Het uiterlijk van een product zegt niets over de samenstelling.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag reken je uit hoeveel procent van een 2-euromunt van 8,5 gram uit koper bestaat.
- 1
De gram koper uit de twee legeringen staan in de afbeelding. Tel die bij elkaar op: 3,3 g + 3,1 g = 6,4 g Cu.
Veelgemaakte fouten
Een heldere vloeistof is niet altijd zuiver. Limonade is helder en toch een mengsel, dus kijk naar wat erin zit.
Een legering is geen verbinding. Messing bestaat uit koper en zink die je gewoon bij elkaar hebt gevoegd.
Het hoofdbestanddeel is niet de stof die je het sterkst proeft of ruikt. Kijk naar de stof die in de grootste hoeveelheid zit.
Snel checken
Welke stof is een zuivere stof?
Wat is het hoofdbestanddeel van messing?