Reactievergelijkingen opstellen uit gegeven formules
Bij dit onderwerp krijg je de formules van de beginstoffen en de reactieproducten, en schrijf je daar de reactievergelijking van. Het is een vaste vaardigheid in het centraal examen, die je ook nodig hebt in vervolgopleiding en beroep.
Een reactievergelijking laat zien welke stoffen reageren en wat er ontstaat. Links van de pijl staan de beginstoffen, rechts van de pijl de reactieproducten. Als de formules al gegeven zijn, hoef je alleen nog te zorgen dat het aantal atomen van elk element links en rechts gelijk is.
Je mag de indices in een formule nooit veranderen, want daarmee verander je de stof. Je zet alleen coëfficiënten voor de formules. Dat zijn de getallen voor de formules, bijvoorbeeld de 2 in 2 H₂O.
Werkwijze: schrijf eerst de formules op met de pijl ertussen. Tel dan per element het aantal atomen links en rechts. Begin met een element dat in één formule links en in één formule rechts voorkomt, en zet daar een coëfficiënt voor. Zuurstof en waterstof komen vaak als laatste aan bod. Controleer aan het eind of elk element links en rechts evenveel atomen heeft. Gebruik de kleinst mogelijke gehele getallen.
Let op: een elementair molecuul zoals O₂ of H₂ bestaat uit twee atomen. Die tel je dus dubbel mee.
Onthoud
Links van de pijl staan de beginstoffen, rechts de reactieproducten.
Verander nooit de indices in een formule, alleen de coëfficiënten mogen veranderen.
Tel het aantal atomen van elk element links en rechts en zorg dat die gelijk zijn.
Gebruik de kleinst mogelijke gehele getallen als coëfficiënten.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Waterstofperoxide (H₂O₂) ontleedt tot water (H₂O) en zuurstof (O₂). Geef de reactievergelijking.
- 1
Schrijf de formules op: H₂O₂ → H₂O + O₂.
Veelgemaakte fouten
Je verandert de indices, bijvoorbeeld H₂O₂ wordt H₂O. Verander alleen de coëfficiënt voor de formule, want de indices bepalen welke stof het is.
Je telt de atomen niet na het plaatsen van de coëfficiënten. Controleer altijd elk element links en rechts voordat je klaar bent.
Je laat de coëfficiënt 1 weg in het eindantwoord of schrijft een coëfficiënt die niet de kleinst mogelijke is. Zet de getallen zo klein mogelijk en laat een 1 weg.
Snel checken
Magnesium reageert met zuurstof tot magnesiumoxide (MgO). Welke reactievergelijking is juist?
Methaan (CH₄) reageert met zuurstof (O₂) tot koolstofdioxide (CO₂) en water (H₂O). Welke reactievergelijking is juist?