Moleculen zijn opgebouwd uit atomen
Stoffen bestaan uit moleculen, en moleculen bestaan uit atomen. Met die kennis lees je de formules in het examen en kun je stoffen indelen.
Een stof bestaat uit kleine deeltjes. Bij moleculaire stoffen zijn die deeltjes moleculen. Een molecuul is een groepje atomen dat aan elkaar vastzit.
Atomen zijn de bouwstenen van alle stoffen. Ze verbinden zich tot moleculen. In de formule van een stof zie je welke atomen er in een molecuul zitten en hoeveel. Het getal achter een symbool geeft het aantal atomen van dat soort aan. Staat er geen getal, dan zit er één atoom in.
Neem antraceen, met formule C₁₄H₁₀. Eén molecuul antraceen bestaat uit 14 koolstofatomen en 10 waterstofatomen. Er zitten dus 24 atomen in één molecuul.
De formule zegt ook iets over de soort stof. Antraceen bevat alleen koolstof en waterstof. Zo'n stof noem je een koolwaterstof. Omdat antraceen een verbinding van twee elementen is, kun je het ontleden in koolstof en waterstof. Daarom is het een ontleedbare stof.
Let op het verschil tussen een atoom en een molecuul. Zuurstof in de lucht bestaat uit moleculen O₂. Elk molecuul bevat twee zuurstofatomen. Een molecuul kan dus uit atomen van één element bestaan, maar ook uit atomen van verschillende elementen.
Onthoud
Een molecuul is een groepje atomen dat aan elkaar vastzit.
De formule laat zien welke atomen in een molecuul zitten en hoeveel.
Een getal achter een symbool geeft het aantal atomen aan. Ontbreekt het getal, dan is het één.
Moleculen kunnen uit één soort atoom bestaan, of uit meerdere soorten atomen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke soorten stoffen horen bij antraceen, met formule C₁₄H₁₀? Per regel kies je wel of niet.
- 1
Antraceen heeft de formule C₁₄H₁₀. Die formule bevat alleen koolstof en waterstof.
Veelgemaakte fouten
Een molecuul en een atoom door elkaar halen. Zeg dat een molecuul uit meerdere atomen bestaat die aan elkaar zitten.
Het getal in een formule verwarren met het aantal moleculen. In C₁₄H₁₀ telt 14 de koolstofatomen in één molecuul.
Denken dat een molecuul altijd uit verschillende elementen bestaat. Zuurstof bestaat uit moleculen O₂ met twee zuurstofatomen.
Snel checken
Wat zegt de formule C₁₄H₁₀ over één molecuul antraceen?
Welke uitspraak over moleculen is juist?