Verbranding: voorwaarden voor brand en blussen
Brand ontstaat alleen als een paar voorwaarden tegelijk aanwezig zijn. Wie die voorwaarden kent, begrijpt ook hoe blussen werkt.
Brand ontstaat alleen als brandstof en zuurstof aanwezig zijn. Daarnaast moet de stof op haar ontbrandingstemperatuur komen. Pas dan begint de verbranding.
Elke stof heeft een eigen ontbrandingstemperatuur. Witte fosfor ontbrandt al bij 30 °C. Rode fosfor heeft 260 °C nodig. Witte fosfor is dus veel gemakkelijker in brand te krijgen.
Blussen werkt door één van de voorwaarden te beïnvloeden. Dat kan op drie manieren:
- Je haalt de brandstof weg.
- Je sluit de zuurstof af.
- Je koelt de stof af tot onder de ontbrandingstemperatuur.
Water koelt de brandende stof af. Zand en een blusdeken sluiten de zuurstof af. Koolstofdioxide verdringt de zuurstof bij de vlam. Bij het kiezen van een blusmiddel kijk je dus naar de stof die brandt.
Onthoud
Brand heeft brandstof, zuurstof en een voldoende hoge temperatuur nodig.
De ontbrandingstemperatuur is de laagste temperatuur waarbij een stof begint te branden.
In de tabel zie je dat witte fosfor een lagere ontbrandingstemperatuur heeft dan rode fosfor.
Blussen werkt door één van de voorwaarden voor brand te beïnvloeden.
Water, zand, schuim, koolstofdioxide en een blusdeken werken elk op een eigen manier.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Welke verbrandingsvoorwaarde is weggenomen, waardoor de vlam van het waxinelichtje dooft?
- 1
De vlam dooft, dus er is één verbrandingsvoorwaarde weggenomen.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen vergeten de ontbrandingstemperatuur. Noem bij een brandvraag altijd brandstof, zuurstof en temperatuur.
Een stof met een lage ontbrandingstemperatuur brandt niet vanzelf. Ze moet eerst tot die temperatuur worden verwarmd.
Water is niet voor elke brand geschikt. Kies het blusmiddel dat past bij de stof die brandt.
Snel checken
Een blusdeken wordt over een brandende pan gelegd. Welke verbrandingsvoorwaarde wordt daarmee beïnvloed?
Een stof heeft een ontbrandingstemperatuur van 260 °C. De stof is nu op kamertemperatuur van 20 °C. Brandt de stof vanzelf?