de naam van een aantal zure en basische oplossingen en de formules van de deeltjes die daarin voorkomen, geven

Sinds 2018 28× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Water, zuren en basen

In dit onderwerp leer je welke deeltjes in zure en basische oplossingen zitten. Dat wordt vaak gevraagd, en je hebt de formules nodig om vragen over zuren en basen te begrijpen.

Een zure oplossing bevat veel H+(aq) ionen. Een basische oplossing bevat veel OH-(aq) ionen. Als je de deeltjes in een oplossing kent, weet je dus vaak meteen of die oplossing zuur of basisch is.

In zoutzuur zitten H+(aq) en Cl-(aq). Het H+(aq) ion maakt zoutzuur zuur. Het Cl-(aq) ion doet niet mee aan de zuurheid.

Verdund salpeterzuur bevat H+(aq) en NO3-(aq). Verdund zwavelzuur, ook wel accuzuur genoemd, bevat H+(aq) en SO42-(aq). Azijn bevat H+(aq) en Ac-(aq). Koolzuurhoudend water bevat H+(aq) en CO32-(aq). Ook hier is het H+(aq) ion het deeltje dat de oplossing zuur maakt.

Natronloog bevat Na+(aq) en OH-(aq). Kalkwater bevat Ca2+(aq) en OH-(aq). In beide oplossingen maakt het OH-(aq) ion de oplossing basisch. Ammonia heeft de formule NH3(aq). Ammonia is een base, maar in de formule zie je geen OH-(aq).

Let bij het leren van de formules op de lading. Een plusteken betekent één positieve lading en een 2+ betekent twee positieve ladingen. Schrijf de ladingen dus precies zoals in de syllabus staat.

Onthoud

  • Zoutzuur bevat H+(aq) en Cl-(aq), en het H+(aq) ion maakt de oplossing zuur.

  • Verdund salpeterzuur en verdund zwavelzuur bevatten allebei H+(aq) als zuurdeeltje.

  • Natronloog bevat Na+(aq) en OH-(aq), dus de oplossing is basisch door het OH-(aq) ion.

  • Kalkwater bevat Ca2+(aq) en OH-(aq), met twee positieve ladingen bij het calciumion.

  • Ammonia heeft de formule NH3(aq) en werkt als base.

Voorbeeld uit een echt examen

none

Welke deeltjes zitten in natronloog, en welk deeltje maakt de oplossing basisch?

  1. 1

    Natronloog staat in de syllabus met de deeltjes Na+(aq) en OH-(aq).

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen schrijven de lading vaak verkeerd op, zoals Ca+ in plaats van Ca2+. Schrijf de lading precies zoals in de syllabus staat.

  • Leerlingen denken dat Cl-(aq) of Na+(aq) de oplossing zuur of basisch maakt. Kijk bij zuren naar H+(aq) en bij basen naar OH-(aq).

Snel checken

Welk deeltje maakt natronloog basisch?

Welke deeltjes zitten in verdund zwavelzuur?