Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Natuurkunde havo/2023 · tijdvak 1

Vraag 15Kosmische explosie

2 puntenZonnestelsel en heelal
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag kijk je naar wat er met de afstand d gebeurt.
  2. Formule 2 laat zien hoe d en T samenhangen, terwijl k een vaste waarde is.
  3. Daarna bekijk je wat er met de omlooptijd T gebeurt als d kleiner wordt.
  4. Tot slot bedenk je wat een kortere of langere omlooptijd betekent voor de frequentie.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Geef niet alleen een conclusie, maar laat ook zien hoe je die uit formule 2 afleidt.
  • Vermeld dat k constant is, want op die aanname rust je redenering.
  • Let op dat je de omlooptijd en de frequentie niet door elkaar haalt in je uitleg.
Verband tussen afstand en omlooptijd bij een dubbelsterOmlooptijd en frequentieRedeneren met een formule en een constante

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 14Alle vragenVraag 16 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Sinds de uitvinding van de telescoop hebben sterrenkundigen steeds meer ontdekt over de sterrenhemel. Een bekende telescoop is de Hubble telescoop. Zie figuur 1. figuur 1 De Hubble is een ruimtetelescoop.

Sommige sterren zitten in een dubbelster-systeem. figuur 2 Dit is een systeem van twee sterren die om een gemeenschappelijk zwaartepunt Z draaien. Zie schematisch in figuur 2. Een bepaalde dubbelster heeft de naam KIC9832227 (KIC) gekregen. Deze dubbelster staat op 1,70 ⋅ 10 19 m afstand van de aarde. Of twee sterren van een dubbelster met een telescoop als afzonderlijke lichtbronnen waar te nemen zijn, hangt af van een aantal variabelen. Twee sterren zijn nog net van elkaar te onderscheiden als geldt: 1,22 ⋅ λ d = (1) D λ Hierin is: − λ de grootte van de golflengte van het licht dat van het object wordt waargenomen; − D de diameter van de telescoop; − d de afstand tussen de middelpunten van de sterren; − λ de afstand van de aarde tot de dubbelster. Hubble heeft een diameter van 2,4 m . Voor KIC geldt: d = 4,18 ⋅ 10 9 m. Hubble neemt elektromagnetische straling waar met een fotonenergie van 1,0 eV.

Voor het verband tussen de omlooptijd T van de twee sterren van KIC en de onderlinge afstand d geldt: d 3 = k (2) T 2 Hierin is k een constante. Enkele jaren geleden is bij dubbelster KIC geconstateerd dat de frequentie waarmee de twee sterren om het gemeenschappelijke zwaartepunt heen draaien verandert. Astronomen concludeerden uit deze verandering dat de sterren steeds dichter naar elkaar toe bewegen.

Leg met behulp van formule (2) uit of de waargenomen frequentie toeneemt of afneemt.