Vraag 4Vleermuisdetector
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk in figuur 6 welke frequenties de laatvlieger heeft zonder bewerking.
- Lees daarna af welke frequenties het geluid heeft na de verschuiving.
- Gebruik formule 2 om te zien welke grootheid je nog moet bepalen.
Hier verliezen leerlingen punten
- Lees de waarden af van beide frequentiegebieden, niet alleen van één van de twee.
- Zet de eenheid kHz bij je uitkomst, anders krijg je geen volledige score.
- Laat je berekening met de formule zien, en niet alleen het eindresultaat.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Charlotte en Fabio doen onderzoek naar het geluid van de roep van vleermuizen. Ze ontdekken dat iedere soort vleermuis een eigen roep heeft. Per vleermuissoort verschilt het verloop van de frequentie van de roep in de tijd. In figuur 1 is voor drie verschillende soorten vleermuizen weergegeven hoe de frequentie van hun roep verloopt in de tijd. figuur 1 dwergvleermuis hoefijzervleermuis laatvlieger Fabio neemt een roep van een vleermuis op en verwerkt deze opname in een ( u , t )-diagram; hij zoomt hierbij in op het begin en het einde van de geluidspuls. Zie figuur 2. figuur 2
De roep van een vleermuis wordt gevormd in het strottenhoofd. Charlotte vat de holte in het strottenhoofd op als een luchtkolom met een open en een gesloten uiteinde. Zie de dwarsdoorsnede van het strottenhoofd van een vleermuis in figuur 3. figuur 3 Mensen kunnen geluid met frequenties tussen 20 Hz en 20 kHz horen. Figuur 3 staat vergroot op de uitwerkbijlage. Neem aan dat de luchttemperatuur in het strottenhoofd 20 °C is.
Een vleermuisdetector is een apparaat dat het geluid van een vleermuis, dat voor de mens onhoorbaar is, via een tussenstap hoorbaar kan maken. Zie figuur 4. figuur 4 Er bestaan twee verschillende soorten vleermuisdetectoren. De eerste soort is de TE-detector. Deze detector neemt een aantal trillingen op en speelt deze trillingen vertraagd weer af. De frequenties in het geluid van de vleermuis worden daardoor verkleind met een ingestelde factor R . In formulevorm: f f = vleermuis (1) TE detector R In figuur 5 staat een ( u,t )-diagram met daarin een deel van het geluid van de hoefijzervleermuis. De frequentie van dit geluid is 83 kHz . Daarnaast staat het ( u,t )-diagram van hetzelfde deel, maar dan na bewerking door de TE-detector. figuur 5
De tweede soort detector is de HD-detector. Deze detector gebruikt een techniek waarbij de frequenties in het geluid worden ‘verschoven’. Met een knop kan worden ingesteld hoeveel de frequenties van het geluid moeten worden verschoven ( Δ f ). instel In formulevorm: f = f −Δ f (2) HD detector vleermuis instel In figuur 6 is aangegeven hoe deze techniek werkt voor de roep van de laatvlieger (zie figuur 1). figuur 6
Bepaal met behulp van figuur 6 op welke waarde Δ f is ingesteld om het instel geluid van de laatvlieger hoorbaar te maken.