Vraag 8Draaitafel
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bedenk eerst wat er met de middelpuntzoekende kracht gebeurt als het schijfje verder van de draai-as ligt.
- Kijk welke grootheden in de formule voor de middelpuntzoekende kracht veranderen en welke gelijk blijven.
- Schrijf de formule op waarin de baansnelheid v voorkomt en werk die uit naar v.
- Redeneer met de baansnelheid hoe de omlooptijd verandert, en vergelijk met de maximale wrijvingskracht.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf de formule voor de middelpuntzoekende kracht volledig op, want alleen een conclusie zonder formule levert geen punten op.
- Maak duidelijk welke grootheid je constant houdt, zoals de massa, en welke je laat veranderen.
- Eindig met een zin die zegt of de omlooptijd toeneemt of afneemt, en koppel dat aan de wrijvingskracht.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Isha doet een praktisch onderzoek naar wrijvingskracht. Ze gebruikt hierbij een draaitafel. Dit is een apparaat met een draaiend plateau. Zie figuur 1. figuur 1 De omlooptijd van het plateau is instelbaar. Ze legt een stalen schijfje s op het plateau, op een afstand r van het midden. Wanneer het plateau draait, maakt dit schijfje een cirkelbaan met straal r . Zie figuur 2. figuur 2 figuur 3 Met een camera recht boven de draaitafel maakt Isha een filmpje van het schijfje. Hier voert ze een videometing op uit. De afstand x is de kortste afstand tussen het schijfje en de y -as. Zie figuur 3. Op de uitwerkbijlage staat het ( x,t )-diagram dat met de videometing is gemaakt.
Vervolgens legt Isha het schijfje bij dezelfde draaisnelheid twee keer zo ver van de draai-as.
De wrijvingskracht van het plateau op het schijfje zorgt voor de middelpuntzoekende kracht. Deze wrijvingskracht kan niet groter zijn dan een bepaalde maximale waarde. Isha varieert de omlooptijd en merkt dat het schijfje op gegeven moment naar buiten schuift. Zie figuur 4. figuur 4
Leg uit met de formule voor de middelpuntzoekende kracht of de omlooptijd is toegenomen of afgenomen.