Vraag 11Lise Meitner

figuur 1 Lise Meitner (1878-1968, zie figuur 1) werd in totaal 48 maal genomineerd voor een Nobelprijs, maar kreeg de prijs nooit. Rond 1910 deed Meitner onderzoek naar de eigenschappen van β − -straling. Ze gebruikte hierbij preparaten met thorium. Het bestaan van isotopen was in die tijd nog niet
Een aantal van de gebruikte thorium-preparaten wordt nog steeds bewaard in het Max Planck Instituut in Berlijn. De activiteit van de twee β − -stralers, die beide een halveringstijd hebben van minder dan één dag, is in meer dan 100 jaar nauwelijks afgenomen.
Leg uit waardoor de activiteit van de twee β − -stralers constant is gebleven.

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst welke isotoop aan het begin van de vervalreeks staat en wat die doet.
  2. Kijk daarna naar de halveringstijden van de twee β⁻-stralers en vergelijk die met de halveringstijd van het beginisotoop.
  3. Leg met die twee gegevens uit waarom er steeds nieuwe β⁻-stralers bijkomen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Je moet de halveringstijd van het beginisotoop noemen en niet alleen zeggen dat het instabiel is.
  • Leg uit waar de nieuwe β⁻-stralers vandaan komen, want het enkel noemen van de halveringstijd is niet genoeg.
  • Schrijf volledige zinnen met een verband, zoals dan of daarom, zodat je redenering duidelijk is.
radioactief verval en vervalreeksenhalveringstijdactiviteit van een radioactief preparaat

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

figuur 1 Lise Meitner (1878-1968, zie figuur 1) werd in totaal 48 maal genomineerd voor een Nobelprijs, maar kreeg de prijs nooit. Rond 1910 deed Meitner onderzoek naar de eigenschappen van β − -straling. Ze gebruikte hierbij preparaten met thorium. Het bestaan van isotopen was in die tijd nog niet bekend. Nu weten we dat het preparaat niet alleen het instabiele Thorium-232 bevatte, maar ook alle vervalproducten van Thorium-232 (ook wel de vervalreeks genoemd). Deze vervalreeks eindigt bij het stabiele isotoop Pb-208 . In de vervalreeks van Th-232 zitten meerdere β − -stralers. Meitner was vooral geïnteresseerd in twee specifieke β − -stralers. Omdat Meitner nog niet in staat was om de afzonderlijke isotopen in het preparaat te identificeren, noemde ze deze β − -stralers ‘ Th-A ’ en ‘ Th-B ’. Zie figuur 2, de isotoop ’ X ’ is een onbekende α -straler. figuur 2 Wat Meitner ‘ Thorium A ’ noemde blijkt een isotoop van lood te zijn.

Een aantal van de gebruikte thorium-preparaten wordt nog steeds bewaard in het Max Planck Instituut in Berlijn. De activiteit van de twee β − -stralers, die beide een halveringstijd hebben van minder dan één dag, is in meer dan 100 jaar nauwelijks afgenomen.

Leg uit waardoor de activiteit van de twee β − -stralers constant is gebleven.

Natuurkunde vwo 2024 tijdvak 2, vraag 11: Lise Meitner · Stip