Vraag 11Arseen in drinkwater

In Bangladesh bleek rond 1980 dat het drinkwater in veel waterbronnen hoge concentraties arseenverbindingen bevatte. Zulke hoge concentraties zijn schadelijk voor de gezondheid. De aanwezige arseenverbindingen zijn afkomstig uit gesteentes. Eén van de arseenverbindingen is natriumarseniet, Na AsO . 3 3 Natriumarseniet is opgebouwd uit natriumionen en arsenietionen.

Op den duur kunnen arseenverbindigen beschadigingen aan het DNA veroorzaken doordat in het DNA arseenatomen worden ingebouwd in plaats van fosforatomen. Hierdoor veranderen de structuur en de functie van het DNA.

Sinds bekend is dat drinkwater in Bangladesh arseenverbindingen bevat, test men het drinkwater. Een veelgebruikte test is de Gutzeit-test. Een Gutzeit-test bevat de volgende materialen: − teststrips met de vaste stof HgBr 2 − een plastic flesje − een kunststof zakje met zinkpoeder (stof 1) − een kunststof zakje met zoutzuur (stof 2) − een kleurenkaart De bijsluiter van de test is hieronder weergegeven. Doe een Vul het Voeg toe: Zwenk Wacht 20 Verwijder teststrip in flesje met stof 1 en voorzichtig minuten de teststrip het deksel 50 mL stof 2. 60 sec. en zwenk en van het drinkwater Sluit het Zorg dat de nog twee vergelijk flesje. (tot het flesje. vloeistof de keer de kleur streepje). teststrip tijdens met de niet raakt! deze kleuren-periode. kaart. Bij het uitvoeren van de test reageren zink en zoutzuur volgens onderstaande reactievergelijking. Zn + 2 H + → Zn 2+ + H reactie 1 2

In de test is de hoeveelheid zoutzuur in overmaat aanwezig. Het waterstofgas dat in reactie 1 ontstaat, reageert met de arseenverbindingen. Bij die reactie worden de arseenverbindingen omgezet tot het gas arsaan ( AsH ). Arsaan komt vrij uit de oplossing en 3 reageert met HgBr op de teststrip. Bij deze reactie ontstaat AsH HgBr. 2 2 Afhankelijk van de hoeveelheid arseenverbindingen in het drinkwater ontstaat op de teststrip een kleur die varieert van lichtgeel tot donkerbruin. Hoe meer AsH HgBr ontstaat, des te bruiner kleurt de teststrip. 2

Met behulp van de kleurenkaart kan de concentratie van de arseenverbindingen in het drinkwater worden vastgesteld. De kleurenkaart staat hieronder afgebeeld in grijstinten. lichtgeel donkerbruin 0 10 25 50 100 250 500 De concentratie van de arseenverbindingen is weergegeven in μg As per liter. De veiligheidsnorm voor arseenverbindingen in drinkwater in Bangladesh is 50 μ g As per liter. De Gutzeit-test is niet voor honderd procent betrouwbaar. Eén van de 2– storende factoren is de aanwezigheid van sulfide-ionen ( S ) in het drinkwater. Deze ionen reageren met het overgebleven zoutzuur tot H S. 2 H S reageert ook met HgBr . 2 2 Bij deze reactie ontstaat het grijsgekleurde HgS . De concentratie van de sulfide-ionen in het drinkwater is zo klein dat deze niet schadelijk is voor de gezondheid. Maar de aanwezigheid van de sulfide-ionen in het drinkwater kan wel leiden tot een ongewenste conclusie na het uitvoeren van de Gutzeit-test.

Geef een ongewenste conclusie waartoe de Gutzeit-test kan leiden wanneer het drinkwater behalve arseenverbindingen ook sulfide-ionen bevat. Motiveer je antwoord.