Examenstof Scheikunde havo
De onderwerpen uit de syllabus voor het centraal examen, met hoe vaak elk onderwerp sinds 2018 de hoofdzaak van een examenvraag was. Open een onderwerp voor uitleg en oefenvragen.
L1Structuur en functie
43 vragen · 7%- L1.1De kandidaat kan de volgende biologische vakbegrippen herkennen en gebruiken:nog niet gevraagd
- L1.2De kandidaat kan de fotosynthese van glucose beschrijven als een proces waarbij licht energie wordt omgezet in chemische energie:3× · laatst 2026
- L1.3De kandidaat kan op microniveau de structuur beschrijven van:24× · laatst 2026
- L1.4De kandidaat kan de afbraak van voedingsstoffen beschrijven als een chemisch proces, waarbij de producten als basis kunnen dienen voor het maken van lichaamseigen stoffen.nog niet gevraagd
- L1.5De kandidaat kan de functie van eiwitten, koolhydraten en vetten in de levende natuur benoemen.nog niet gevraagd
- L1.6De kandidaat kan de functie van enzymen beschrijven en daarbij de volgende begrippen gebruiken:16× · laatst 2026
M1Deeltjesmodellen
79 vragen · 13%- M1.1De kandidaat kan het symbool of de (molecuul)formule geven van de volgende stoffen en ionen als de naam is gegeven en omgekeerd:3× · laatst 2025
- M1.2De kandidaat kan de molecuulformule geven van een moleculaire stof opgebouwd uit twee atoomsoorten (binaire moleculaire stof) aan de hand van de systematische IUPAC-naam en omgekeerd.2× · laatst 2025
- M1.3De kandidaat kan de volgende begrippen gebruiken:5× · laatst 2026
- M1.4De kandidaat kan met behulp van een atoommodel de bouw van atomen en ionen beschrijven en daarbij de volgende begrippen gebruiken:9× · laatst 2025
- M1.5De kandidaat kan de opbouw van het periodiek systeem beschrijven, en daarbij:2× · laatst 2024
- M1.6De kandidaat kan uit de plaats in het periodiek systeem voor de volgende atoomsoorten de genoemde covalentie aangeven:nog niet gevraagd
- M1.7De kandidaat kan op basis van de formule van een stof aangeven tot welke categorie stoffen deze behoort:nog niet gevraagd
- M1.8De kandidaat kan het verschil tussen ontleedbare en niet-ontleedbare stoffen beschrijven op microniveau.nog niet gevraagd
- M1.9De kandidaat kan het verschil tussen een moleculaire stof en een zout beschrijven op microniveau.nog niet gevraagd
- M1.10De kandidaat kan de verhoudingsformule van een zout geven aan de hand van gegeven formules van ionen en de systematische IUPAC-naam en omgekeerd.12× · laatst 2026
- M1.11De kandidaat kan kristalwater herkennen in de gegeven formule van een hydraat (notatie ∙nH2O).nog niet gevraagd
- M1.12De kandidaat kan bij het weergeven van de microstructuur van een verbinding de volgende begrippen gebruiken4× · laatst 2026
- M1.13De kandidaat kan met behulp van een gegeven molecuulformule en covalenties een structuurformule geven van een moleculaire stof en omgekeerd.18× · laatst 2026
- M1.14De kandidaat kan in structuurformules van organische verbindingen functionele/karakteristieke groepen herkennen:18× · laatst 2026
- M1.15De kandidaat kan met behulp van de structuurformule van koolstofverbindingen met maximaal zes koolstofatomen met onvertakte keten met hoogstens één soort functionele/karakteristieke groepen de systematische IUPAC-naam aangeven en omgekeerd:4× · laatst 2026
- M1.16De kandidaat kan aangeven dat de molecuulformules van verschillende organische verbindingen identiek aan elkaar kunnen zijn:2× · laatst 2025
M2Eigenschappen en modellen
5 vragen · 1%- M2.1De kandidaat kan het verschil tussen zuivere stoffen en mengsels beschrijven ‘Eenvoudige’ elektronenconfiguratie, niet s,p,d De hier bedoelde functionele groepen/karakteristieke groepen zijn beperkt tot de in specificatie M1.14 genoemde.1× · laatst 2026
- M2.2De kandidaat kan een verband leggen tussen:4× · laatst 2026
- M2.3De kandidaat kan bij redeneringen over mengsels de volgende begrippen gebruiken:nog niet gevraagd
M3Bindingen en eigenschappen
72 vragen · 12%- M3.1De kandidaat kan de volgende soorten bindingen beschrijven op microniveau:40× · laatst 2026
- M3.2De kandidaat kan de roosteropbouw van een stof beschrijven op microniveau:6× · laatst 2025
- M3.3De kandidaat kan stofeigenschappen in verband brengen met de sterkte van de binding tussen de deeltjes waarmee de betreffende stof wordt voorgesteld:nog niet gevraagd
- M3.4De kandidaat kan voor de volgende processen op microniveau beschrijven welk(e) soort(en) binding(en) verbroken/gevormd worden:5× · laatst 2026
- M3.5De kandidaat kan de termen hydrofoob/hydrofiel in verband brengen met verschillen in soorten binding:7× · laatst 2026
- M3.6De kandidaat kan verschillen in oplosbaarheid/mengbaarheid van moleculaire stoffen toelichten:5× · laatst 2026
- M3.7De kandidaat kan de hechting van deeltjes aan een oppervlak in verband brengen met aanwezige soorten deeltjes en kan daarbij de volgende begrippen gebruiken:1× · laatst 2025
- M3.8De kandidaat kan beschrijven welke soorten bindingen worden verbroken en/of gevormd bij het oplossen en/of ioniseren in water van:4× · laatst 2026
- M3.9De kandidaat kan een verband leggen tussen de oplosbaarheid van een zout en de toepassing van dat zout:4× · laatst 2023
M4Bindingen, structuren en eigenschappen
6 vragen · 1%M5Macroscopische eigenschappen
0 vragen · 0%M6Kenmerken van innovatieve processen
14 vragen · 2%M7Redeneren in termen van structuur-eigenschappen
5 vragen · 1%R&A1Grootheden en relaties
75 vragen · 12%- R&A1.1De kandidaat kan de volgende principes gebruiken bij het rekenen aan chemische processen:23× · laatst 2026
- R&A1.2De kandidaat kan bij berekeningen de volgende begrippen/grootheden en relaties gebruiken:37× · laatst 2026
- R&A1.3De kandidaat kan bij berekeningen met massa, volume en hoeveelheid de volgende begrippen gebruiken:1× · laatst 2025
- R&A1.4De kandidaat kan bij berekeningen van de pH de volgende begrippen en relaties gebruiken:14× · laatst 2026
R&A2Chemische vakmethodes
17 vragen · 3%- R&A2.1De kandidaat kan in redeneringen over analyse- en/of scheidingsmethodes de volgende begrippen gebruiken:10× · laatst 2026
- R&A2.2De kandidaat kan voor scheidingsmethodes toelichten op welk verschil van (stof)eigenschap ze berusten en beargumenteren waarom ze bij een bepaald proces worden gebruikt.6× · laatst 2026
- R&A2.3De kandidaat kan aan de hand van een chromatogram een uitspraak doen over de aanwezigheid van bepaalde stoffen.1× · laatst 2018
R&A3Behoudswetten en kringlopen
0 vragen · 0%R1Chemische processen
161 vragen · 26%- R1.1De kandidaat kan de volgende begrippen gebruiken:6× · laatst 2026
- R1.2De kandidaat kan van de volgende processen een (reactie)vergelijking geven:58× · laatst 2026
- R1.3De kandidaat kan de volgende reactietypen herkennen:6× · laatst 2026
- R1.4De kandidaat kan de notatie van de volgende oplossingen geven als de naam is gegeven en omgekeerd:nog niet gevraagd
- R1.5De kandidaat kan de volgende deeltjes als zuren herkennen: HCl, H2SO4, HNO3, H2O + CO2 / 'H2CO3', H3PO4, CH3COOH2× · laatst 2026
- R1.6De kandidaat kan de volgende deeltjes als basen herkennen: NH3, OH–, CO32–, O2–, HCO3−4× · laatst 2026
- R1.7De kandidaat kan reacties tussen zuren en basen beschrijven als een reactie waarbij H+ ionen worden overgedragen:10× · laatst 2026
- R1.8De kandidaat kan een redoxreactie beschrijven als een reactie waarbij elektronen worden overgedragen:35× · laatst 2026
- R1.9De kandidaat kan de totale vergelijking van de reactie afleiden uit gegeven halfreacties.10× · laatst 2026
- R1.10De kandidaat kan een elektrochemische cel beschrijven en daarbij de volgende begrippen gebruiken:6× · laatst 2026
- R1.11De kandidaat kan bij organisch-chemische reacties de reactievergelijking weergeven in molecuulformules en structuurformules:24× · laatst 2026
R2Classificatie van reacties
19 vragen · 3%- R2.1De kandidaat kan een aantal typen reacties classificeren en aangeven wat de kenmerken zijn:4× · laatst 2026
- R2.2De kandidaat kan van de volgende soorten polymerisatiereacties aangeven wat de kenmerken zijn:2× · laatst 2026
- R2.3De kandidaat kan aan de hand van de structuurformule van een (co)polymeer de structuurformule(s) van de/het monome(e)r(en) geven:13× · laatst 2026
R3Reactiesnelheid en katalyse
20 vragen · 3%R4Chemische procesontwerpen
2 vragen · 0%R5Energie
39 vragen · 6%- R5.1De kandidaat kan de volgende begrippen gebruiken:9× · laatst 2026
- R5.2De kandidaat kan een energiediagram geven van een reactie.6× · laatst 2024
- R5.3De kandidaat kan de reactiewarmte van een proces berekenen met behulp van vormingswarmtes.21× · laatst 2026
- R5.4De kandidaat kan bij omzettingen van chemische energie redeneren aan de hand van berekeningen, en maakt daarbij gebruik van de wet van behoud van energie:2× · laatst 2025
- R5.5De kandidaat kan aangeven dat bij omzettingen van een vorm van energie in een andere vorm van energie er minstens een deel wordt omgezet in warmte. In verband daarmee kan de kandidaat het begrip kwaliteit van energie gebruiken in redeneringen.1× · laatst 2025
T1Industriële processen en groene chemie
48 vragen · 8%- T1.1De kandidaat kan de volgende begrippen gebruiken:7× · laatst 2026
- T1.2De kandidaat kan met gegevens over een industrieel proces dit proces met een blokschema beschrijven.15× · laatst 2026
- T1.3De kandidaat kan van een industrieel proces de gekozen reactieomstandigheden en scheidingsstappen toelichten.nog niet gevraagd
- T1.4De kandidaat kan toelichten welke aspecten van groene chemie bij het ontwerpen van industriële processen een rol hebben gespeeld:8× · laatst 2026
- T1.5De kandidaat kan aan de hand van formules uit groene chemie berekeningen uitvoeren aan processen:9× · laatst 2026
- T1.6De kandidaat kan chemische processen relateren aan:9× · laatst 2026
T2Energieomzettingen
6 vragen · 1%- T2.1De kandidaat kan met behulp van een beschrijving van chemische technieken voor energieproductie uit biomassa redeneren over deze technieken.nog niet gevraagd
- T2.2De kandidaat kan brandstoffen met elkaar vergelijken, voorstellen voor aanpassing(en) beoordelen en redeneren over aspecten van duurzaamheid die daarbij een rol spelen:6× · laatst 2026
T3Milieueisen
12 vragen · 2%- T3.1De kandidaat kan bij een risico inventarisatie van een experiment of toepassing van een chemisch proces een verband leggen tussen gemaakte keuzes en de volgende begrippen:5× · laatst 2026
- T3.2De kandidaat kan ongewenste effecten van het gebruik van koolstofhoudende brandstoffen in verband brengen met de kwaliteit van lucht, water en bodem:6× · laatst 2026
- T3.3De kandidaat kan effecten van het gebruik van (kunst)mest in verband brengen met de kwaliteit van lucht, water en bodem:1× · laatst 2019
T4Duurzaamheid
3 vragen · 0%- T4.1De kandidaat kan de rol van levenscycli van stoffen, materialen en producten aangeven in termen van duurzaamheid.1× · laatst 2026
- T4.2De kandidaat kan de maatschappelijke betekenis van de chemie toelichten in contexten over wereldvoedselvoorziening, duurzame energievoorziening, (drink)watervoorziening, beschikbaarheid van grondstoffen, opwarming van de aarde en vervuiling van de aarde.1× · laatst 2024
- T4.3De kandidaat kan beschrijven dat elektrische energie kan worden gebruikt voor:1× · laatst 2021