Vraag 27Grondstoffen uit spaarlampen

Oude spaarlampen en oude tl-buizen bevatten stoffen die worden aangeduid met de afkorting HALO. HALO geeft de gewenste kleur aan het licht. De kleur wordt onder andere bepaald door een klein percentage antimoonionen ( Sb 3+ ) in HALO. Het aantal elektronen (en de verdeling ervan over de schillen) in de Sb 3+ -ionen zijn daarbij van belang.

Aangezien antimoon hoog staat op de lijst van elementen die schaars dreigen te worden, is men op zoek naar methoden om Sb 3+ -ionen uit HALO terug te winnen. Behalve Sb 3+ -ionen bevat HALO fosfaationen en calciumionen die kunnen worden gebruikt om hydroxy-apatiet te maken. Hydroxy-apatiet is een grondstof voor kunstmest. Onderzoekers hebben daarom een methode ontwikkeld waarbij uit HALO twee producten worden verkregen: antimoonoxide en hydroxy-apatiet. In deze methode wordt een ionische vloeistof gebruikt. Een ionische vloeistof is een zout dat vloeibaar is bij lage temperaturen, bijvoorbeeld bij kamertemperatuur. De gebruikte ionische vloeistof (( C H ) CH NCl) 8 17 3 3 bestaat uit (C H ) CH N + -ionen en Cl – - ionen. De (C H ) CH N + -ionen 8 17 3 3 8 17 3 3 zijn in figuur 1 met een vereenvoudigde structuurformule en op schematische wijze weergegeven. figuur 1 CH 3 + N = C H + vereenvoudigde structuurformule schematische weergave De vaste stof ( C H ) CH NCl heeft een veel lager smeltpunt dan het zout 8 17 3 3 NaCl . Het verschil in smeltpunt kan verklaard worden aan de hand van de roosteropbouw van beide stoffen. Een mogelijke roosteropbouw van ( C H ) CH NCl is vereenvoudigd en schematisch weergegeven in 8 17 3 3 figuur 2. figuur 2 − + + − + − − + − + + − + − − + − + + −

Verklaar aan de hand van de bindingstypen tussen de samenstellende deeltjes , dat ( C H ) CH NCl een lager smeltpunt heeft dan NaCl . 8 17 3 3 Noteer je antwoord als volgt: bindingstype(s) in ( C H ) CH NCl: … 8 17 3 3 bindingstype(s) in NaCl : … verklaring: …