Vraag 17Goede wijn
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- In de tekst staat wat er gebeurt: chitine verliest acetaationen en krijgt NH2-groepen.
- Denk na over wat de reactie sneller of verder laat verlopen, zoals de omstandigheden van de reactie.
- Bedenk twee verschillende veranderingen aan de omstandigheden, en beschrijf elke verandering duidelijk.
Hier verliezen leerlingen punten
- Noem een verandering in de omstandigheden en niet alleen een stof of eigenschap, want er wordt naar veranderingen gevraagd.
- Schrijf bij elke verandering of je iets hoger of lager zet, zodat duidelijk is wat je bedoelt.
- Geef twee echt verschillende veranderingen, want twee keer hetzelfde telt maar één keer mee.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Wijn kan bederven doordat stoffen in de wijn door micro-organismen worden omgezet. Wijn kan bijvoorbeeld zuur gaan smaken doordat azijnzuurbacteriën, die in wijn aanwezig zijn, ethanol omzetten tot azijnzuur ( C H O ). De reactie die daarbij optreedt, is een redoxreactie 2 4 2 waarbij ethanol als reductor reageert.
Aan wijn wordt vaak ‘sulfiet’ toegevoegd, waarmee onder meer oxidatie, kleur en bacteriegroei tijdens het maken van de wijn worden beïnvloed. De naam sulfiet wordt gebruikt om een aantal zwavelhoudende verbindingen aan te duiden. De toegestane hoeveelheid sulfiet in wijn is wettelijk geregeld. Een witte wijn bijvoorbeeld, mag maximaal 200 mg sulfiet per liter bevatten.
Omdat sulfiet in verband wordt gebracht met gezondheidsklachten, worden alternatieven onderzocht. Een van deze alternatieven is het gebruik van chitosan. Chitosan is een vaste stof die wordt gemaakt door een reactie van chitine met natronloog. In figuur 1 op de volgende bladzijde is de structuurformule van een fragment chitine (fragment-a) en een mogelijke structuurformule van een fragment chitosan (fragment-b) weergegeven. Bij de reactie van chitine met natronloog worden acetaationen ( CH COO – ) 3 afgesplitst, waarbij NH - groepen worden gevormd. De 2 reactieomstandigheden bepalen het aantal acetaationen dat van de chitinemoleculen wordt afgesplitst, en daarmee het gemiddelde aantal NH -groepen dat per molecuul chitosan wordt gevormd. 2 figuur 1 fragment-a (chitine) fragment-b (chitosan) De reactie waarbij het fragment chitine (fragment-a) met natronloog wordt omgezet tot het fragment chitosan (fragment-b), kan schematisch worden weergegeven als: fragment-a + … X → fragment-b + … CH COO – 3 Deze vergelijking is nog onvolledig: twee coëfficiënten en één formule (X) ontbreken.
Als de reactie wordt stopgezet zijn nog niet alle mogelijke NH -groepen 2 gevormd.
Geef twee mogelijke veranderingen in de reactieomstandigheden waardoor de gevormde moleculen chitosan gemiddeld meer NH -groepen 2 kunnen bevatten. Ga ervan uit dat: − de hoeveelheid chitine steeds gelijk is; − de reactie telkens wordt stopgezet na dezelfde reactietijd.