Vraag 38Bijensteek
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Zoek in Binas-tabel 66A of ScienceData-tabel 10.2a op welke stof zuiveringszout is en welke deeltjes erin zitten.
- Bedenk welke soort stof een lage pH veroorzaakt, en wat zo'n stof doet met een andere stof uit een andere groep.
- Leg met de pH-waarde uit het verhaal uit waarom er een reactie optreedt en welk deeltje daarbij meedoet.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf de formule volledig op, met de juiste indices en zonder ladingen erbij, want anders krijg je geen punt.
- Leg in je toelichting duidelijk uit welke stof reageert met welke stof, niet alleen dat er een reactie is.
- Gebruik het woord zuur of base niet door elkaar, want dan klopt je redenering niet meer.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Een bij steekt de mens alleen uit verdediging. Tijdens een bijensteek wordt gif in het lichaam gespoten. Het gif bestaat uit water en een aantal vaste stoffen. Deze vaste stoffen vormen het ‘drooggewicht’. De meest voorkomende vaste stoffen in bijengif staan in tabel 1. tabel 1 stoffen in bijengif massapercentage van het drooggewicht mellitine 50% fosfolipase A2 12% histamine 9% Tijdens de bijensteek wordt 50 µg gif in het lichaam gespoten.
Op de plaats van de bijensteek veroorzaken de eiwitten mellitine en fosfolipase A2 schade aan celmembranen. Een fragment van een gedeelte van mellitine is: ~ Leu – Pro – Ala ~.
Celmembranen bestaan uit fosfolipidemoleculen. Een fosfolipidemolecuul is opgebouwd uit een glycerolmolecuul dat is veresterd met twee vetzuurmoleculen en een fosforzuurverbinding. Een voorbeeld van een fosfolipidemolecuul dat in celmembranen voorkomt is in figuur 1 weergegeven. figuur 1
Het enzym fosfolipase A2 uit bijengif bevordert de hydrolyse van fosfolipidemoleculen. Op de uitwerkbijlage is de vergelijking van deze hydrolyse onvolledig weergegeven. Op de uitwerkbijlage zijn de koolstofatomen van het fosfolipidemolecuul genummerd. De hydrolyse vindt uitsluitend plaats bij de estergroep aan het C -atoom met nummer 2. De andere estergroepen blijven ongewijzigd.
Op de plaats van de bijensteek geven bepaalde lichaamscellen histamine af. Deze histamine én de histamine uit bijengif veroorzaken de zwelling, roodheid en jeuk. De structuurformule van histamine is hieronder weergegeven. histamine In het lichaam wordt histamine gemaakt uit het aminozuur histidine. Hierbij ontstaat behalve histamine nog één ander deeltje.
Op de internetsite www.bijenhouders.nl staat dat het innemen van een antihistamine-tablet de gevolgen van een bijensteek kan beperken. Een andere internetsite geeft het advies om de plaats van een bijensteek te behandelen met zuiveringszout, omdat zuiveringszout reageert met gif. Bijengif heeft namelijk een lage pH van 4,5 tot 5,5. Helaas is dit middel niet effectief, omdat het zuiveringszout niet in de huid kan binnendringen waardoor het niet in contact komt met het gif.
Geef met behulp van Binas-tabel 66A of ScienceData-tabel 10.2a de formule van zuiveringszout en licht toe waarom zuiveringszout met bijengif met een lage pH reageert. Noteer je antwoord als volgt: formule zuiveringszout: … toelichting: …