Vraag 4Brons

Deze opgave gaat over brons, een legering van koper en tin. In het volgende tekstfragment komen het maken van brons in de oudheid en huidige toepassingen van brons aan de orde. Lees het tekstfragment en beantwoord vervolgens de vragen. tekstfragment 1 Zo’n 5000 jaar geleden waren mensen al in staat koper te winnen uit het 2 mineraal malachiet. Malachiet wordt weergegeven met de formule 3 Cu (OH) CO . Koper werd in die tijd in een zogenoemde vuurplaats 2 2 3 4 gemaakt. Daarbij werd een hoeveelheid malachiet gemengd met een 5 ruime hoeveelheid houtskool (koolstof). Dit mengsel werd daarna bedekt 6 met houtskool. Dit houtskool werd verbrand. Door de warmte die hierbij 7 vrijkwam, ontleedde het malachiet tot koper( II )oxide ( CuO ), water en 8 koolstofdioxide. 9 Het ontstane koper( II )oxide werd vervolgens door de reactie met de 10 overgebleven koolstof omgezet tot koper. 11 Brons is toevallig ontdekt. Omdat de vuurplaats verontreinigd was met 12 casseriet, een mineraal dat voornamelijk uit SnO bestaat, had het 2 13 materiaal dat werd gevormd een andere kleur dan men gewend was. 14 Voorwerpen gemaakt van dit materiaal (brons) bleken sterker dan 15 koperen voorwerpen. Vanaf deze ontdekking maakte men brons door een 16 mengsel van malachiet, casseriet en houtskool op eenzelfde manier te 17 laten reageren als bij de productie van koper. SnO wordt daarbij omgezet 2 18 tot tin dat met het gevormde koper samensmelt tot vloeibaar brons. 19 Tegenwoordig wordt brons gemaakt door het mengen van vloeibaar koper 20 en vloeibaar tin. Dit vloeibare mengsel wordt vervolgens in vormen 21 gegoten. Na afkoelen kan het vaste brons worden bewerkt tot voorwerpen 22 zoals kranen en beelden. Voor kranen van waterleidingen wordt veelal 23 brons gebruikt dat 10 massaprocent tin bevat. Deze bronssoort wordt in 24 de materiaalkunde aangeduid als CuSn10 . Het is sterker en harder dan 25 koper en minder gevoelig voor aantasting door water in combinatie met 26 zuurstof en/of opgeloste zouten. Malachiet kan worden opgevat als een mengsel van twee zouten.

De vorming van koper uit koper( II )oxide (regels 9 en 10) is een redoxreactie.

Bronssoorten worden, behalve met een aanduiding als CuSn10 , ook wel aangeduid met een formule die de atomaire samenstelling van de bronssoort weergeeft, bijvoorbeeld Cu Sn . x y

Voer de volgende opdrachten uit: − Bereken het aantal mol Cu en Sn in 100 gram CuSn10 . − Leid hieruit de formule van Cu Sn af waarin x een geheel getal is. x 1