Vraag 10Koeien boeren methaan op
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bedenk wat een enzym nodig heeft om zijn werk te kunnen doen.
- Kijk in de tekst naar wat de stof 3-NOP met het enzym MCR doet.
- Leg daarna met eigen woorden uit wat dat voor de omzetting betekent.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf geen beschrijving van hoe MCR normaal werkt, want er wordt naar de verandering gevraagd.
- Blijf niet hangen bij het woord minder werkzaam, maar beschrijf wat er op moleculair niveau gebeurt.
- Let op dat je het enzym MCR noemt en het niet verwart met methaan of waterstof.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Koeien stoten gemiddeld 13 gram methaan per liter melk uit. Deze uitstoot heeft een even groot ongewenst effect op het klimaat als 1,24 kilogram koolstofdioxide.
Methaan ontstaat door reacties die plaatsvinden tijdens de spijsvertering bij de koe. Als een koe gras eet, komt dit gras terecht in de maag die de pens wordt genoemd. Gras bevat cellulose. In de pens van een koe leven verschillende soorten micro-organismen die cellulose door hydrolyse afbreken tot onder meer monosachariden en disachariden. Op de uitwerkbijlage is de vergelijking van de hydrolyse van het uiteinde van een cellulosemolecuul onvolledig weergegeven.
Een aantal soorten micro-organismen die in de pens leven, voorzien in hun energiebehoefte door de afbraak van de monosacharide glucose. Een voorbeeld hiervan is de reactie waarbij glucose en water worden omgezet tot azijnzuur, koolstofdioxide en waterstof.
De waterstof die in de pens ontstaat, wordt met behulp van het enzym MCR, dat in bepaalde micro-organismen voorkomt, vrijwel meteen omgezet tot methaan. Hierbij treedt reactie 1 op. 4 H (g) + CO (g) → CH (g) + 2 H O (l) (reactie 1) 2 2 4 2 Methaan neemt in de pens van de koe een groot volume in.
Koeien boeren methaan op of laten scheten van methaan, waardoor methaan in de lucht terechtkomt. Men kan de hoeveelheid methaan die een koe met boeren uitstoot, laten afnemen door aan het voer een kleine hoeveelheid van de stof 3-NOP toe te voegen. Door de aanwezigheid van 3-NOP wordt het enzym MCR minder werkzaam.
Geef een mogelijke verklaring voor het effect van 3-NOP op de werking van MCR.