Vraag 5Smart Stitch TM
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk in figuur 2 hoe de repeterende eenheid eruitziet en let op de verschillende groepen erin.
- Ga na wat er met de andere groepen gebeurt als het aantal CH2-groepen per eenheid verandert.
- Denk daarna na over wat dat betekent voor de krachten tussen de ketens onderling.
- Koppel tot slot die krachten aan de smelttemperatuur, zoals figuur 3 die laat zien.
Hier verliezen leerlingen punten
- Bij een uitleg op microniveau telt elke stap van de redenering, dus laat de tussenstappen zien en niet alleen de conclusie.
- Gegevens uit de figuren komen pas punten op als je ze in je eigen uitleg gebruikt, dus verwijs er echt naar.
- Een gevolg verklaren is iets anders dan alleen beschrijven, dus geef telkens aan waarom iets verandert.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Veel kleding wordt niet duurzaam ontworpen en eindigt na gebruik op vuilstortplaatsen of in verbrandingsovens. Doordat bijvoorbeeld ritsen en knopen zijn vastgenaaid, kan de kleding moeilijk gerecycled worden. Het Belgische bedrijf Resortecs heeft hier iets op bedacht: smeltbaar garen om de verschillende onderdelen mee vast te naaien (Smart Stitch™). De kleding kan worden gerecycled in een speciale oven, waarin het Smart Stitch™-garen smelt. Daarna valt de kleding zonder schade in losse onderdelen uit elkaar. In een experiment met spijkerbroeken kon 70% van de teruggewonnen spijkerstof worden gebruikt voor nieuwe kledingstukken.
Resortecs maakt verschillende soorten Smart Stitch™-garen. Een bepaalde soort Smart Stitch™-garen wordt gemaakt van polypropeen (C H ) . Polypropeen is het additiepolymeer van propeen (figuur 1). 3 6 n figuur 1
Het gebruikte polypropeen wordt gemaakt van fossiele brandstoffen. Aan het eind van de levensduur wordt de kleding met het Smart Stitch™-garen verbrand. Om de totale CO -uitstoot door het gebruik van dit type Smart 2 Stitch™-garen te bepalen, is een levenscyclus-analyse uitgevoerd. Hierbij worden alle processen meegenomen: productie, transport , afvalverwerking en verbranding. De totale CO -uitstoot bleek 3,88 kg per kilogram garen te zijn. Een groot 2 deel van deze uitstoot was afkomstig van verbranding van het garen.
Een ander soort Smart Stitch™-garen is een polyamide. Een van de grondstoffen voor dit polyamide is ricinus-olie, die wordt gewonnen uit de zaden van de ricinusplant. Uit de analyse blijkt dat het garen op basis van dit polyamide gedurende de hele levenscyclus minder bijdraagt aan het versterkt broeikaseffect dan het garen op basis van polypropeen.
De algemene structuurformule van het gebruikte polyamide is weergegeven in figuur 2. figuur 2 Voor het recyclen in een oven is het belangrijk dat het Smart Stitch™-garen de juiste smelttemperatuur heeft. De smelttemperatuur wordt bepaald door de mate van binding tussen de ketens onderling. Zie figuur 3. figuur 3 Bij polyamides wordt deze aantrekking tussen ketens mede bepaald door waterstofbruggen tussen C=O -groepen en NH -groepen. De smelttemperatuur van polyamides blijkt afhankelijk te zijn van het aantal CH -groepen ( n ) per repeterende eenheid. Hoe groter dit aantal 2 CH - groepen, hoe lager de smelttemperatuur. 2
Leg uit op microniveau dat een groter aantal CH -groepen per 2 repeterende eenheid leidt tot een lagere smelttemperatuur van het polyamide. − Gebruik gegevens uit figuren 2 en 3. − Ga ervan uit dat polyamides met een verschillend aantal CH -groepen 2 per repeterende eenheid wel dezelfde gemiddelde ketenlengte hebben.