Molecuulformule en structuurformule
Met een molecuulformule en een structuurformule beschrijf je de microstructuur van een verbinding. In het examen moet je vaak zelf een structuurformule bij een gegeven molecuulformule tekenen.
Een molecuulformule zegt welke atomen in één molecuul zitten en hoeveel van elke soort. C2H6O2 betekent dus twee C-atomen, zes H-atomen en twee O-atomen.
Een structuurformule laat zien welke atomen aan elkaar zitten. Een C-atoom heeft vier bindingen, een O-atoom twee en een H-atoom één. Zo zie je hoeveel plekken er per atoom vrij zijn.
Met de molecuulformule bouw je de structuurformule stap voor stap op. Begin met het skelet van de C-atomen. Vul daarna de vrije plekken met H-atomen en OH-groepen. Tel tot slot de atomen van elke soort na.
Let op: bij één molecuulformule horen vaak meerdere structuurformules. Zo past C2H6O2 ook bij CH3-O-CH2-OH. Zo'n structuur mag je gebruiken als hij aan de eisen van de vraag voldoet.
- Tel de bindingen per atoom voordat je tekent.
- Controleer het aantal H-atomen op het eind.
- Let op de OH-groep, want die bepaalt vaak de eigenschappen van de stof.
Onthoud
Een molecuulformule geeft het aantal atomen van elke soort in één molecuul.
Een structuurformule laat zien welke atomen met welke bindingen aan elkaar zitten.
Een C-atoom heeft vier bindingen, een O-atoom twee en een H-atoom één.
Bij één molecuulformule kunnen meerdere structuurformules horen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is de structuurformule van stof X. De vraag laat zien dat MHET met water reageert tot TPA en stof X. Het voorschrift geeft de molecuulformule C2H6O2 voor stof X.
- 1
Zet de twee C-atomen naast elkaar, verbonden met één enkele binding.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen tellen de H-atomen niet na. Tel na afloop de atomen van elke soort, dan vind je fouten snel.
Leerlingen zetten een OH-groep aan een C-atoom dat al vier bindingen heeft. Tel de bindingen per C-atoom voordat je een groep toevoegt.
Sommigen zien de molecuulformule als structuur. Teken daarna pas de atomen in de juiste volgorde en met de juiste bindingen.
Snel checken
Welke structuurformule hoort bij de molecuulformule C2H6O2?
Acetoncyaanhydrine heeft de structuur (CH3)2C(OH)-CN. Welke molecuulformule hoort daarbij?