De kandidaat kan aangeven dat de molecuulformules van verschillende organische verbindingen identiek aan elkaar kunnen zijn

Sinds 2018 2× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2025.

Structuurisomeren

Structuurisomeren zijn stoffen met dezelfde molecuulformule maar een andere structuurformule. Bij het examen moet je kunnen uitleggen wanneer twee stoffen wel of niet structuurisomeren van elkaar zijn.

Een molecuulformule geeft aan welke atomen in een molecuul zitten en hoeveel van elk. Bij structuurisomeren is die molecuulformule gelijk. De atomen zijn wel anders met elkaar verbonden, zodat de structuurformules verschillen.

Butaan en 2-methylpropaan zijn een voorbeeld. Beide hebben de molecuulformule C4H10. Bij butaan zitten de C-atomen in één keten. Bij 2-methylpropaan zit er een zijtak aan de keten. Het zijn dus twee verschillende stoffen met dezelfde formule.

Let wel op: alleen de molecuulformule telt. Stoffen met een andere molecuulformule zijn nooit structuurisomeren, ook als ze op elkaar lijken. Tel daarom eerst de atomen. Komen de aantallen niet overeen, dan hoef je de structuur niet meer te vergelijken.

Onthoud

  • Structuurisomeren hebben dezelfde molecuulformule en een andere structuurformule.

  • De atomen zijn in een andere volgorde of rangschikking met elkaar verbonden.

  • Stoffen met een andere molecuulformule zijn geen structuurisomeren.

  • Eerst tel je de atomen, daarna vergelijk je de structuurformules.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Bij deze vraag moet je eerst beschrijven wat structuurisomeren zijn. Daarna moet je uitleggen of furfural en hydroxybutenolide structuurisomeren zijn.

  1. 1

    Structuurisomeren hebben dezelfde molecuulformule maar een andere structuurformule.

Veelgemaakte fouten

  • Veel leerlingen kijken alleen naar de vorm van de structuur. Controleer eerst of de molecuulformule gelijk is, want anders zijn het geen isomeren.

  • Een langere keten is niet automatisch een isomeer. Butaan en pentaan hebben verschillende molecuulformules, dus zij zijn geen isomeren van elkaar.

  • Stoffen die dezelfde soort atomen bevatten zijn niet vanzelf isomeren. Het aantal van elk atoom moet ook gelijk zijn.

Snel checken

Welke twee stoffen zijn structuurisomeren van elkaar?

Welke stof is een structuurisomeer van hexaan (C6H14)?