Bindingen en eigenschappen: hydrofiel en hydrofoob
Stoffen mengen niet allemaal met water. Met de begrippen hydrofiel en hydrofoob leg je uit welke stoffen wel of niet mengen, en waarom dat in het examen telt.
Water bestaat uit polaire moleculen. Watermoleculen trekken elkaar aan via waterstofbruggen. Een stof mengt alleen goed met water als hij ook waterstofbruggen met water kan vormen.
Hydrofiel betekent dat een stof van water houdt. Een hydrofiele stof heeft een deel dat waterstofbruggen kan vormen, zoals een O-H-groep of een N-H-groep. Suiker en ethanol zijn hier voorbeelden van.
Hydrofoob betekent dat een stof water mijdt. Een hydrofobe stof heeft geen O-H- of N-H-groep. Hij bestaat vooral uit koolwaterstofketens en is apolair. Zulke stoffen mengen niet met water, maar wel met andere hydrofobe stoffen.
Veel moleculen hebben beide delen. Ethanol heeft een korte koolwaterstofketen en een OH-groep, en mengt daarom met water. Hoe langer de koolwaterstofketen wordt, hoe hydrofober de stof wordt.
Dit verklaart ook reinigen. Hydrofoob vuil lost op in een hydrofobe vloeistof. Daarom kan TCE hydrofoob vuil uit textiel halen.
Onthoud
Hydrofiele stoffen mengen met water, omdat ze waterstofbruggen kunnen vormen.
Een OH-groep maakt een stof hydrofiel en niet hydrofoob.
Hydrofobe stoffen zijn apolair en bestaan vooral uit koolwaterstofketens.
Een molecuul kan een hydrofiel deel en een hydrofoob deel tegelijk hebben.
Hydrofoob vuil lost goed op in een hydrofobe vloeistof.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welk soort vuil kan TCE uit textiel verwijderen, hydrofiel of hydrofoob? Gebruik de eigenschappen van TCE.
- 1
TCE heeft geen N-H- of O-H-bindingen.
Veelgemaakte fouten
Een stof met een OH-groep noemen leerlingen soms hydrofoob, terwijl de OH-groep juist een hydrofiel deel is.
Leerlingen vergeten dat een molecuul met een lange koolwaterstofketen minder goed met water mengt, ook als er een OH-groep in zit.
Leerlingen gebruiken de term hydrofoob voor stoffen die niet mengen met andere hydrofobe stoffen, terwijl hydrofobe stoffen juist goed mengen met elkaar.
Snel checken
Welke stof is hydrofiel?
Een molecuul heeft een OH-groep en een lange koolwaterstofketen. Wat is waar?