De kandidaat kan beschrijven welke soorten bindingen worden verbroken en/of gevormd bij het oplossen en/of ioniseren in water van

Sinds 2018 4× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Bindingen en eigenschappen: wat breekt en ontstaat bij oplossen in water

Als een stof in water oplost of ioniseert, breken er bindingen en ontstaan er nieuwe. Welke bindingen dat zijn, bepaalt of de oplossing ionen bevat en dus stroom geleidt.

Bij het oplossen van een stof in water gebeurt er altijd iets met bindingen. Welke bindingen dat zijn, hangt af van het soort stof.

Bij een zout zitten de ionen vast in een rooster. De ionbindingen tussen Na⁺ en Cl⁻ breken wanneer het zout oplost. Watermoleculen trekken aan de ionen, zodat er bindingen ontstaan tussen de ionen en de watermoleculen. Daardoor komen de ionen vrij in het water.

Bij een moleculaire stof blijven de atoombindingen binnen de moleculen intact. Alleen de zwakke bindingen tussen de moleculen breken, bijvoorbeeld waterstofbruggen. Suiker lost zo op zonder dat er ionen ontstaan.

Bij een zuur reageert het molecuul met water. Bij HCl breekt de covalente binding tussen H en Cl. Het H⁺-ion gaat een binding aan met een watermolecuul, en zo ontstaat H₃O⁺.

Bij een base zoals NH₃ neemt het molecuul een H⁺-ion op van water. Daardoor ontstaan NH₄⁺- en OH⁻-ionen. Een base zoals NaOH lost op als een zout, waarbij de ionbindingen breken.

Onthoud

  • In een zout breken de ionbindingen in het rooster wanneer het oplost.

  • Bij moleculaire stoffen blijven de atoombindingen binnen de moleculen intact.

  • Met HCl breekt de covalente binding, en er ontstaat H₃O⁺ door binding aan water.

  • Ionen in water worden omringd door watermoleculen, en daar ontstaan nieuwe bindingen.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Waarom ontlaadt de accu niet in zuiver water, maar wel in een oplossing van natriumchloride? Het soort deeltjes dat hierbij een rol speelt moet je noemen.

  1. 1

    Zuiver water bevat geen ionen, dus het kan geen stroom geleiden.

Veelgemaakte fouten

  • Veel leerlingen denken dat een moleculaire stof in ionen uiteenvalt, maar de atoombindingen in het molecuul blijven intact. Denk bij moleculaire stoffen aan de bindingen tussen de moleculen.

  • Veel leerlingen schrijven bij een zuur dat een ionbinding breekt, terwijl HCl een molecuulstof is. Bij HCl breekt de covalente binding tussen H en Cl.

  • Veel leerlingen vergeten dat ionen in water bindingen aangaan met watermoleculen. Neem die nieuwe bindingen mee in je antwoord.

Snel checken

Welke bindingen breken wanneer natriumchloride oplost in water?

Wat gebeurt er bij het ioniseren van HCl in water?