Oplosbaarheid van zouten
Of een zout goed of slecht oplosbaar is, bepaalt wat je ermee kunt doen. Met de oplosbaarheidstabel in Binas 45A of ScienceData 8.4d zie je dat per combinatie van ionen.
Een zout bestaat uit een positief en een negatief ion. Of het zout oplost, hangt af van die combinatie. Je zoekt het positieve ion op in de kolom en het negatieve ion in de rij. Zo lees je af of het zout goed of slecht oplosbaar is.
Er zijn een paar vuistregels. Zouten met Na⁺, K⁺ of NH₄⁺ zijn bijna altijd goed oplosbaar. Nitraten (NO₃⁻) ook. Chloriden, bromiden en jodiden zijn meestal goed oplosbaar. Zilver- en loodionen maken daarop vaak een uitzondering. Carbonaten (CO₃²⁻) zijn meestal slecht oplosbaar, behalve met Na⁺, K⁺ en NH₄⁺.
De oplosbaarheid is belangrijk bij de toepassing van een zout. Mengen twee oplossingen met ionen die een slecht oplosbaar zout vormen, dan ontstaat er een neerslag. Zo ontstaat bij de proef met kalkwater calciumcarbonaat. Dat is een wit, vast neerslag.
Onthoud
Een zout is goed oplosbaar of slecht oplosbaar, en dat hangt af van de combinatie van ionen.
Lees de tabel af met het positieve ion in de kolom en het negatieve ion in de rij.
Zouten met Na⁺, K⁺ of NH₄⁺ en nitraten zijn bijna altijd goed oplosbaar.
Carbonaten zijn meestal slecht oplosbaar, behalve met Na⁺, K⁺ en NH₄⁺.
Een slecht oplosbaar zout geeft een neerslag wanneer de ionen samenkomen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Gevraagd wordt de formule van een zout met bromide-ionen dat goed oplosbaar is in water.
- 1
Zoek de rij van het bromide-ion Br⁻ op in Binas-tabel 45A.
Veelgemaakte fouten
Je kijkt maar naar één van de twee ionen. Zoek altijd de combinatie van het positieve en het negatieve ion op.
Je denkt dat een zout met een goed oplosbaar ion altijd goed oplosbaar is. Controleer de tabel voor de hele combinatie, want zilver en lood geven vaak slecht oplosbare zouten.
Je schrijft de verhouding verkeerd, zoals MgBr in plaats van MgBr₂. Let op de ladingen, zodat de totale lading van het zout nul is.
Snel checken
Welk zout is slecht oplosbaar in water?
Als je twee oplossingen mengt, welke combinatie van ionen geeft een neerslag?