Een chromatogram lezen
Met een chromatogram zie je welke stoffen in een monster zitten. Bij het examen moet je met de Rf-waarde van vlekken vergelijken en daaruit een conclusie trekken.
Bij dunne-laagchromatografie beweegt een mengsel over een plaat omhoog met een oplosmiddel. Elke stof legt een eigen afstand af. Daardoor komt elke stof op een eigen hoogte te staan.
De Rf-waarde maakt de hoogte van een vlek vergelijkbaar. Je deelt de afstand van de startlijn tot het midden van de vlek door de afstand van de startlijn tot het vloeistoffront. Zo krijg je een getal tussen 0 en 1 dat niet afhangt van hoe ver de plaat is ontwikkeld.
Je vergelijkt de vlek in het monster met de vlekken van de referentiestoffen. Ligt de vlek op dezelfde hoogte als een referentie, dan is die stof waarschijnlijk aanwezig. Ligt er geen vlek op die hoogte, dan is die stof niet aangetoond.
- Meet altijd vanaf de startlijn.
- Gebruik het midden van de vlek.
- Vergelijk met referenties die onder dezelfde omstandigheden zijn gemaakt.
Onthoud
De Rf-waarde is de afstand tot de vlek gedeeld door de afstand tot het vloeistoffront.
Een vlek op dezelfde hoogte als een referentie wijst op dezelfde stof.
Zonder overeenkomende vlek is die referentiestof in het monster niet aangetoond.
Een kleinere Rf-waarde betekent dat een stof minder ver is meegegaan.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet bepalen of de onderzochte anatto alleen bixine of alleen norbixine bevat. Je gebruikt figuur 2 en de gegeven Rf-waarden.
- 1
De vlek van de anatto zit op 3,8 cm van de startlijn.
Veelgemaakte fouten
Meet de Rf-waarde niet vanaf de onderkant van de plaat maar altijd vanaf de startlijn.
Vergelijk de Rf-waarde met de referentie en niet alleen met de hoogte van de vlek op het papier.
Trek niet de conclusie dat een stof zeker aanwezig is alleen omdat er een vlek op dezelfde hoogte zit.
Snel checken
Een monster geeft één vlek op dezelfde hoogte als stof X. Stof Y staat hoger op de plaat. Wat is de juiste conclusie?
Een monster heeft geen vlek op dezelfde hoogte als een van de referentiestoffen. Wat kun je hieruit concluderen?