Blokschema's bij industriële processen
Een blokschema laat in één oogopslag zien welke stappen een proces heeft en welke stoffen er tussen die stappen stromen. In het examen moet je zo'n schema uit een beschrijving kunnen tekenen.
Een blokschema bestaat uit blokken, pijlen en letters. Elk blok staat voor een bewerking of apparaat. De pijlen tussen de blokken zijn stofstromen. Elke stofstroom krijgt een letter of naam, zodat je hem later kunt terugvinden.
Begin bij de toevoer. Waar gaan de voorwerpen naartoe, en wat komt er daarna uit? Zo volg je het proces stap voor stap. Bij het verzinkproces gaan de voorwerpen eerst het beitsbad in en daarna het zinkbad. Het afvalzuur uit het beitsbad gaat naar de ionenwisselaar.
Een goed blokschema bevat drie dingen:
- de blokken met de juiste aanduiding
- de pijlen in de juiste richting
- de juiste letter bij elke stofstroom
Let goed op de richting van de pijlen. Een stroom die uit een blok komt, begint bij dat blok. Een stroom die naar een blok gaat, eindigt daar. Het afvalzuur dat de ionenwisselaar verlaat, bevat geen ZnCl₄²⁻ meer. Dat gezuiverde zuur kan worden hergebruikt, bijvoorbeeld voor de productie van ijzer(III)chloridesulfaat. Minder afval past goed bij groene chemie.
Onthoud
Een blokschema toont elke bewerking of apparaat als blok.
Pijlen geven de stofstromen weer in de richting van het proces.
Elke stofstroom krijgt de letter of naam uit de opgave.
Het gezuiverde afvalzuur uit de ionenwisselaar kan worden hergebruikt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Teken het blokschema van het verzinkproces met de juiste blokken, de juiste stofstromen en de juiste letters.
- 1
Teken drie blokken: bad met beitszuur, bad met zink en ionenwisselaar.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen tekenen pijlen zonder richting. Zet bij elke stofstroom een pijl die aangeeft waar de stof naartoe gaat.
Leerlingen verwisselen de stromen A en B. Stroom B bevat nog ZnCl₄²⁻, dus die gaat naar de ionenwisselaar en stroom A komt eruit.
Leerlingen noemen blokken met een eigen naam. Gebruik de namen die in de opgave staan, zoals bad met zink.
Snel checken
Wat geven de pijlen in een blokschema van een industrieel proces aan?
Welke stofstroom gaat van het bad met beitszuur naar de ionenwisselaar?