Duurzaamheid
Duurzaamheid gaat over keuzes die we nu maken voor later. In het examen moet je maatschappelijke contexten beschrijven met chemische kennis erbij.
Duurzaamheid betekent dat we nu zo leven en werken dat latere generaties ook genoeg hebben. In de chemie gaat het vaak over grondstoffen, energie, water, voedsel en het milieu.
De syllabus noemt zes contexten: wereldvoedselvoorziening, duurzame energievoorziening, drinkwatervoorziening, beschikbaarheid van grondstoffen, opwarming van de aarde en vervuiling van de aarde. Een opdracht vraagt vaak om zo'n context te beschrijven met chemische kennis erbij.
Bij verbranding van fossiele brandstoffen ontstaat koolstofdioxide. Dit gas houdt warmte vast in de atmosfeer, waardoor de aarde opwarmt. Fossiele brandstoffen zijn bovendien niet onbeperkt beschikbaar. Daarom zoeken we naar alternatieven, zoals zon- en windenergie, en naar manieren om grondstoffen te hergebruiken.
Ook drinkwater vraagt chemische kennis. Zeewater bevat veel opgeloste zouten en moet eerst worden ontzilt voordat mensen het kunnen drinken. Vervuiling van rivieren en grondwater maakt zuivering duurder en moeilijker.
Oplossingen hoef je niet uit het hoofd te leren. Je moet wel kunnen aangeven welk probleem speelt, welke stof of reactie daarbij hoort en welke keuze duurzamer is.
Onthoud
Duurzaam handelen betekent dat latere generaties ook genoeg grondstoffen, energie en schoon water hebben.
Verbranding van fossiele brandstoffen levert koolstofdioxide, een broeikasgas dat de aarde opwarmt.
Zeewater moet worden ontzilt voordat het als drinkwater bruikbaar is.
Hergebruik van grondstoffen bespaart winning en vermindert afval.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Hoeveel gram koolstofdioxide ontstaat bij volledige verbranding van 16,0 gram methaan, het hoofdbestanddeel van aardgas?
- 1
Met 12,0 + 4 × 1,0 wordt de molmassa van methaan, CH₄, 16,0 g/mol.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen zien duurzaam als hetzelfde als goedkoop, maar kijk eerst naar zowel kosten als milieueffect.
Zeewater zien als direct drinkwater, terwijl het eerst ontzilt moet worden met een zuiveringsproces.
Het broeikaseffect verwarren met het gat in de ozonlaag, terwijl bij opwarming van de aarde warmte wordt vastgehouden door CO₂.
Snel checken
Welk gas ontstaat bij de verbranding van aardgas en draagt bij aan de opwarming van de aarde?
Waarom is zeewater niet direct geschikt als drinkwater?