Vraag 2Dioxines en PCB’s
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Kijk in figuur 2 naar de atomen die aan de benzeenringen zitten.
- Denk na over wat een platte vorm van een molecuul vraagt.
- Vergelijk de twee PCB's op de plekken waar ze van elkaar verschillen.
- Leg met deeltjes uit wat dat verschil betekent voor de vorm van het molecuul.
Hier verliezen leerlingen punten
- Veel leerlingen geven een verschil aan zonder uit te leggen waar dat verschil vandaan komt.
- Beschrijf beide moleculen, zodat duidelijk wordt wat wel en niet hetzelfde is.
- Blijf niet hangen bij de vorm van het molecuul, maar leg met deeltjes uit waarom die vorm wel of niet lukt.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Dioxines en PCB’s zijn zeer giftige chloorbevattende stoffen die zich gemakkelijk ophopen in vetweefsel. Onder de term dioxines vallen twee groepen stoffen: PC-DD’s en PC-DF’s. In figuur 1 is de basisstructuur van de PC-DD’s, PC-DF’s en PCB’s weergegeven. figuur 1 In elke weergegeven structuur kunnen een of meer waterstofatomen zijn vervangen door chlooratomen. In de afkortingen wordt daarom PC (polychloor) gebruikt.
In 1976 kwam in Seveso in Italië door een fout in de productie van 2,4,5-trichloorfenol een grote hoeveelheid 2,3,7,8-tetrachloor-DD vrij. Deze stof is de giftigste dioxine. Men heeft ontdekt dat de toxische werking hiervan mede wordt veroorzaakt door de platte vorm van de moleculen. In figuur 2 zijn de structuurformules van twee PCB’s weergegeven. Een molecuul PCB-126 kan ook een platte vorm aannemen, wat mede verklaart waarom deze stof een vergelijkbare toxische werking heeft als 2,3,7,8-tetrachloor-DD. PCB-54 heeft deze toxische werking niet.
Leg uit dat PCB-126 wel een platte vorm kan aannemen en PCB-54 niet. Gebruik hierbij begrippen op microniveau.