Vraag 16Glyfosaat
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Met figuur 2 vergelijk je de structuurformule van DEA met die van het negatieve ion van DSIDA.
- Bekijk welke atomen of groepen in die formules veranderen, en of er iets wordt overgedragen.
- Denk na over wat een zuur-basereactie kenmerkt en wat een redoxreactie kenmerkt.
- Sluit af met een conclusie die je steunt op de deeltjes die je zelf uit de formules haalt.
Hier verliezen leerlingen punten
- Een conclusie zonder verwijzing naar concrete deeltjes uit figuur 2 levert geen punten op, dus neem die altijd op.
- Let erop dat een deeltje dat een basische groep bevat niet vanzelf bewijst welk type reactie plaatsvindt.
- Schrijf ook op waarom het andere type reactie niet past, zodat je redenering volledig is.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Glyfosaat ( H Glyf ) wordt wereldwijd op grote schaal gebruikt als 2 onkruidverdelgingsmiddel. In water komt glyfosaat vooral voor in de vorm van Glyf 2− en HGlyf − . De K van HGlyf − bedraagt 2,5∙10 −6 . z
Het Glyf 2− blokkeert het enzym EPSPS in planten. Dit enzym speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van aromatische aminozuren. EPSPS katalyseert de omzetting die is weergegeven in figuur 1. figuur 1 O O O O C C enzym O CH 2 EPSPS CH 2 O P C O O O O C C O P OH O X P O C O O O O OH O OH O S3P PEP EPSP Bij deze omzetting ontstaat ook het deeltje X.
In het mechanisme van de omzetting uit figuur 1 neemt een koolstofatoom in het deeltje PEP eerst een H + -ion op. Het gevormde deeltje PEP- H + heeft sterke overeenkomsten met het deeltje Glyf 2− wat betreft ladingsverdeling. De structuurformule O H H O van Glyf 2− is hiernaast weergegeven. P N C + O CH CH O In de structuur van het deeltje PEP- H heeft O 2 2 één C -atoom geen volledig oktet. Glyf 2
De binding van glyfosaat aan EPSPS is onomkeerbaar, waardoor de aanmaak van aromatische aminozuren geheel tot stilstand komt. Onderzoekers hebben een bacterie ontdekt die glyfosaat-resistent is. De resistentie wordt veroorzaakt door een mutatie in de genetische code voor het enzym EPSPS. Het werkzame enzym dat in de bacterie aanwezig is, wordt aangeduid als CP4. In CP4 is op positie 100 een alanine-eenheid aanwezig, waar in EPSPS een glycine-eenheid aanwezig is.
Om de wereldvoedselopbrengst te verhogen zijn veel gewassen tegenwoordig genetisch gemodificeerd, zodat met glyfosaat uitsluitend het onkruid wordt bestreden. Per jaar wordt ruim 650.000 ton glyfosaat geproduceerd. Het DEA-proces staat bekend als het meest ‘groene’ van de verschillende productiemethoden. Dit proces start met de omzetting van DEA met natronloog tot DSIDA. Deze reactie is weergegeven in figuur 2. DSIDA is een zout dat bestaat uit Na + -ionen en C H NO 2– -ionen. 4 5 4 figuur 2 H H H H O H H O HO C C N C C OH 2 OH C C N C C 4 H 2 H H H H H O H H H O DEA negatief ion van DSIDA
Leg uit, aan de hand van formules uit figuur 2, of de omzetting van DEA tot DSIDA een zuur-basereactie is of een redoxreactie.