Vraag 20Vonkremmers

Bij hoogspanningsschakelaars en windturbines ontstaan er soms grote vonken als de stroom wordt in- en uitgeschakeld. Deze vonken geven storingen op het elektriciteitsnet en kunnen apparatuur beschadigen. Daarom zitten de contactpunten van dergelijke schakelaars in een behuizing die gevuld is met een
Leg uit dat bij lage druk de doorslagspanning groot is. Gebruik hierbij begrippen uit het botsende-deeltjes-model.

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk wat er in het gas verandert wanneer de druk daalt.
  2. Denk na over hoe vaak de deeltjes in het gas met iets botsen.
  3. Leg uit wat dat voor de ionisatie betekent, want daar draait de geleiding om.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Laat de tussenstappen van je redenering zien, want een conclusie zonder uitleg levert geen punten op.
  • Maak de keten af tot aan de ionisatie, anders mis je het tweede deel van het antwoord.
  • Gebruik vaktaal uit het botsende-deeltjes-model, want losse woorden als veel of weinig tellen niet mee.
Botsende-deeltjes-modelDruk en deeltjes in een gasBotsingen tussen deeltjesIonisatie bij geleiding

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

Hulp nodig?
De vraag als tekst

Bij hoogspanningsschakelaars en windturbines ontstaan er soms grote vonken als de stroom wordt in- en uitgeschakeld. Deze vonken geven storingen op het elektriciteitsnet en kunnen apparatuur beschadigen. Daarom zitten de contactpunten van dergelijke schakelaars in een behuizing die gevuld is met een vonkremmend gas. Een vonkremmend gas heeft een hoge doorslagspanning, dat is de spanning waarbij geleiding optreedt (bij bepaalde druk). De geleiding treedt op omdat bij hoge spanning gasmoleculen (X) bij de contactpunten geïoniseerd raken volgens X (g) + e – → X + (g) + 2 e – . Bij lage druk is de doorslagspanning groot.

Leg uit dat bij lage druk de doorslagspanning groot is. Gebruik hierbij begrippen uit het botsende-deeltjes-model.

Scheikunde vwo 2023 tijdvak 2, vraag 20: Vonkremmers · Stip