Vraag 22De geur van kater-urine
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Zoek met de Binas of de codontabel uit welke aminozuren bij het DNA-fragment van cauxine horen.
- Bekijk in figuur 1 hoe de restgroep van een aminozuur eruitziet.
- Kijk welke groepen in de restgroepen voorkomen en of die met water kunnen reageren.
- Vergelijk de twee fragmenten en trek daar een conclusie uit.
Hier verliezen leerlingen punten
- Bij deze vraag wordt vaak alleen een conclusie gegeven zonder de restgroepen van de aminozuren te vergelijken.
- Maak in je conclusie duidelijk over welk fragment je het hebt, anders is je antwoord niet te volgen.
- Leg je redenering uit met de groepen in de restgroepen, want een losse conclusie levert geen volledige punten op.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Urine van katers (kater-urine) heeft een penetrante en onprettige geur. Dat komt door de afbraakproducten van het aminozuur felinine (figuur 1). Katers ouder dan drie maanden hebben in hun urine een hoog gehalte van het aminozuur felinine. Bij poezen is dat gehalte een stuk lager. Een volwassen kater plast gemiddeld drie keer per dag, en per keer gemiddeld 30 mL urine. Per dag scheidt een volwassen kater gemiddeld 122 µmol felinine per kilogram lichaamsgewicht uit. figuur 1
De meeste gezonde zoogdieren scheiden weinig eiwitten en aminozuren uit via de urine, om zo kostbare bouwstoffen te behouden. Katten zijn hierop een uitzondering. Katten-urine bevat behalve felinine ook een relatief hoog gehalte aan het enzym cauxine. Cauxine is een zogeheten carboxyl-esterase. De meeste zoogdieren hebben andere carboxyl-esterases, die niet via de urine worden uitgescheiden. Dit type enzym wordt hieronder ‘normale’ carboxyl-esterase genoemd. Het fragment van het uiteinde van de aminozuurketen in ‘normale’ carboxyl-esterase kan worden weergegeven door ~DEL. In deze codering is elk aminozuur weergegeven met het 1-lettersymbool. Cauxine is een relatief klein carboxyl-esterase en heeft andere aminozuren aan het uiteinde dan ‘normale’ carboxyl-esterase. Het stukje van de coderende streng van het DNA dat codeert voor de laatste drie aminozuren van cauxine, is: ~ ATT GTC CCC
Leg uit of het fragment van de laatste drie aminozuureenheden in cauxine meer of minder hydrofiel is dan het fragment van de laatste drie aminozuureenheden in ‘normale’ carboxyl-esterase.