Binaire moleculaire stoffen: van naam naar formule en terug
Een binaire moleculaire stof bestaat uit moleculen met twee soorten atomen. Je moet de systematische naam kunnen omzetten in een molecuulformule en andersom.
Een binaire moleculaire stof bestaat uit moleculen met precies twee soorten atomen. Water, koolstofdioxide en ammoniak zijn voorbeelden.
In de naam geven voorvoegsels het aantal atomen aan. De voorvoegsels zijn mono (1), di (2), tri (3), tetra (4), penta (5), hexa (6), hepta (7), octa (8), nona (9) en deca (10). Mono laat je weg bij het eerste element. Het tweede element krijgt altijd een voorvoegsel en eindigt op -id.
Bij N2O5 zijn er twee stikstofatomen en vijf zuurstofatomen. De naam is distikstofpentaoxide. Bij CO is er één koolstofatoom en één zuurstofatoom. De naam is koolstofmonooxide.
Omgekeerd lees je de naam van links naar rechts. Het voorvoegsel zet je om in een getal dat je als index schrijft. Zwaveltrioxide wordt zo SO3, want tri betekent drie.
- Lees het voorvoegsel als aantal atomen, niet als aantal moleculen.
- Schrijf de atomen in de formule in dezelfde volgorde als in de naam.
- Een index van 1 schrijf je niet op.
Onthoud
Een binaire moleculaire stof bevat moleculen met precies twee soorten atomen.
Voorvoegsels geven het aantal atomen aan, van mono tot en met deca.
Mono laat je weg bij het eerste element, maar niet bij het tweede.
Het tweede element krijgt de uitgang -id.
De volgorde van de atomen in de naam is ook de volgorde in de formule.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je de molecuulformule van het neutrale fragment Y afleiden. Het fragment bestaat uit koolstof en fluor.
- 1
Het verschil tussen de twee pieken is de massa van Y, dus 231 − 181 = 50 u.
Veelgemaakte fouten
Lees het voorvoegsel als aantal atomen in het molecuul en niet als aantal moleculen.
Laat mono weg bij het eerste element, dus schrijf koolstofoxide niet als monokoolstofoxide.
Zet de uitgang -id altijd achter het tweede element, zoals in fluoride of oxide.
Snel checken
Welke molecuulformule hoort bij distikstofpentaoxide?
Welke naam hoort bij de formule PCl5?