Totaalvergelijking van een redoxreactie afleiden uit halfreacties
Bij een redoxreactie zijn er altijd twee halfreacties. Met die twee maak je de totaalvergelijking, en dat wordt vaak gevraagd in het centraal examen.
Een redoxreactie bestaat uit een oxidatie en een reductie. Bij de oxidatie staat een stof elektronen af. Bij de reductie neemt een stof elektronen op. In de totaalvergelijking komen de elektronen niet meer voor, omdat ze tegen elkaar wegvallen.
Zo werk je stap voor stap naar de totaalvergelijking.
- Kijk of de atomen en de lading in elke halfreactie kloppen.
- Maak het aantal elektronen in beide halfreacties gelijk door de hele halfreactie met een geheel getal te vermenigvuldigen.
- Tel de twee halfreacties op, links bij links en rechts bij rechts.
- Streep deeltjes weg die links én rechts van de pijl staan, zoals OH⁻, H₂O en e⁻.
Let op dat je de hele halfreactie vermenigvuldigt, dus ook de stoffen erin. Anders klopt de verhouding niet. Na het wegstrepen controleer je het aantal atomen en de lading aan beide kanten van de pijl.
Onthoud
Een halfreactie laat zien welke stof elektronen opneemt of afstaat.
Het aantal elektronen moet links en rechts gelijk zijn voordat je optelt.
Vermenigvuldig de hele halfreactie, niet alleen het elektron.
Deeltjes die aan beide kanten van de pijl staan vallen weg in de totaalvergelijking.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd zijn de halfreacties van ijzer(II)hydroxide en nikkel(II)hydroxide tijdens het opladen en daarna de totaalvergelijking. De elektrolyt is natronloog en alleen hydroxide-ionen gaan door het membraan.
- 1
De halfreactie van ijzer(II)hydroxide is Fe(OH)₂ + 2 e⁻ → Fe + 2 OH⁻. Het ijzer neemt hier elektronen op.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen vermenigvuldigen alleen het elektron, terwijl de hele halfreactie met hetzelfde getal moet worden vermenigvuldigd.
Leerlingen strepen een deeltje weg dat maar aan één kant van de pijl staat, terwijl alleen deeltjes aan beide kanten wegvallen.
Leerlingen controleren de totaalvergelijking niet op atomen en lading, terwijl beide kloppen moeten.
Snel checken
Welke stap is nodig voordat je twee halfreacties optelt?
Gegeven zijn de halfreacties Zn → Zn²⁺ + 2 e⁻ en Cu²⁺ + 2 e⁻ → Cu. Welke is de totaalvergelijking?