De kandidaat kan de volgende deeltjes als zuren herkennen: HCl, H2SO4, HNO3, H2O + CO2 / 'H2CO3', H3PO4, CH3COOH

Sinds 2018 1× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Zuren herkennen

Een zuur is een deeltje dat H⁺-ionen kan afstaan. In het examen moet je de zuren uit het rijtje van de syllabus herkennen.

Een zuur geeft een H⁺-ion af aan een ander deeltje. Een H⁺-ion is een waterstofion, dus een waterstofatoom zonder elektron.

Van deze zes zuren moet je de formule kennen: HCl, H₂SO₄, HNO₃, H₂CO₃, H₃PO₄ en CH₃COOH. Let op H₂CO₃. Dat zuur ontstaat uit H₂O en CO₂. In een opgave kan het dus ook als H₂O + CO₂ staan. Dan gaat het om hetzelfde deeltje.

Aan de formule zie je vaak of een stof een zuur is. Bij CH₃COOH zit het zure H-atoom aan het einde van de formule, in de groep COOH. Het CH₃-deel vooraan doet niet mee. Kijk dus naar de plek van het H-atoom in de formule.

Ga niet af op de letter H alleen. CH₄ heeft ook H-atomen, maar het staat niet in het rijtje van zuren.

Onthoud

  • Een zuur staat een H⁺-ion af.

  • Herken de zes zuren HCl, H₂SO₄, HNO₃, H₂CO₃, H₃PO₄ en CH₃COOH aan hun formule.

  • H₂CO₃ ontstaat uit H₂O en CO₂ en kan ook zo in een opgave staan.

  • Bij CH₃COOH zit het zure H-atoom aan het einde van de formule.

Voorbeeld uit een echt examen

none

Welke deeltjes uit het rijtje HCl, NaOH en CH₃COOH zijn zuren?

  1. 1

    HCl staat in het rijtje van de syllabus, dus HCl is een zuur.

Veelgemaakte fouten

  • Denk niet dat elke formule met een H-atoom een zuur is. Controleer of het deeltje H⁺ kan afstaan.

  • Zie H₂CO₃ niet als vreemde stof. Herken het als het mengsel van H₂O en CO₂ in water.

  • Zoek het zure H-atoom niet vooraan in de formule. Bij CH₃COOH zit het aan het einde, in de groep COOH.

Snel checken

Welk deeltje hoort niet bij de zuren uit het rijtje van de syllabus?

Welke twee stoffen vormen samen het zuur H₂CO₃ in water?