Reacties tussen zuren en basen met een reactievergelijking
Bij een zuur-basereactie gaat een H⁺-ion van het ene deeltje naar het andere. Met een reactievergelijking laat je zien welke deeltjes reageren en wat ontstaat.
Een zuur staat H⁺-ionen af. Een base neemt H⁺-ionen op. Bij een zuur-basereactie gaat dus een H⁺-ion van het zuur naar de base.
Na de reactie is het zuur zijn geconjugeerde base. De base is dan zijn geconjugeerde zuur geworden. Zo ontstaan in één reactie twee zuur-basekoppels.
Neem de reactie van HCl met water. HCl staat een H⁺-ion af aan H₂O. Daarom ontstaan Cl⁻ en H₃O⁺. De reactievergelijking is HCl + H₂O → Cl⁻ + H₃O⁺.
Bij het opschrijven van zo'n vergelijking let je op drie dingen. Het zuur staat links en de geconjugeerde base rechts. De ladingen kloppen aan beide kanten. Ook het aantal atomen kloppt aan beide kanten.
Water kan zowel als zuur als base reageren. Het hangt af van de andere stof in het mengsel. Lees daarom eerst welke stof de H⁺-ionen opneemt of afstaat.
Onthoud
Een zuur staat een H⁺-ion af en een base neemt een H⁺-ion op.
Het zuur wordt na de reactie zijn geconjugeerde base.
De base wordt na de reactie zijn geconjugeerde zuur.
In een kloppende reactievergelijking zijn zowel de atomen als de ladingen gelijk.
Water kan als zuur of als base reageren, afhankelijk van de andere stof.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag legt u uit waarom de pH in het waterlaagje gelijk blijft als NH₄⁺ en H⁺ door het membraan gaan.
- 1
Bij de positieve elektrode ontstaan OH⁻-ionen uit de halfreactie van zuurstof.
Veelgemaakte fouten
Een zuur reageert niet altijd met water. Kijk in de vergelijking welke base het H⁺-ion echt opneemt.
Ladingen en atomen worden vaak vergeten bij het kloppend maken. Tel na het opschrijven beide kanten van de pijl na.
Zuur en base worden vaak door elkaar gehaald. Schrijf links het zuur en de base en rechts hun geconjugeerden.
Snel checken
Welke reactievergelijking beschrijft een reactie waarin HCO₃⁻ als zuur reageert?
Welke reactievergelijking past bij een reactie waarin NH₄⁺ een H⁺-ion afstaat?