Vormingswarmte berekenen met de reactiewarmte
Met de reactiewarmte en de vormingswarmtes van de andere stoffen reken je de vormingswarmte van een stof uit. Dit type vraag komt vaak terug in examenvragen over chemische processen.
De vormingswarmte van een stof is de reactiewarmte bij de vorming van één mol van die stof uit de elementen.
De reactiewarmte van een reactie bereken je met vormingswarmtes. Je telt de vormingswarmtes van de producten op en trekt de vormingswarmtes van de beginstoffen daarvan af. Elke stof telt mee met zijn coëfficiënt uit de reactievergelijking.
De formule luidt ΔHr = Σ ΔHf(producten) − Σ ΔHf(beginstoffen). Als de reactiewarmte bekend is, kun je zo een onbekende vormingswarmte uitrekenen.
Let goed op het teken. Een negatieve vormingswarmte betekent dat er energie vrijkomt bij de vorming van die stof. Een coëfficiënt van 2 betekent dat je de vormingswarmte twee keer meeneemt.
Bij het uitrekenen helpt het om eerst beide sommen apart uit te schrijven. Dan zie je direct wat er nog moet worden opgelost.
Onthoud
De vormingswarmte is de reactiewarmte bij de vorming van één mol van een stof.
Met ΔHr = Σ ΔHf(producten) − Σ ΔHf(beginstoffen) reken je een onbekende vormingswarmte uit.
Coëfficiënten uit de reactievergelijking vermenigvuldigen de vormingswarmte van elke stof.
Een positieve reactiewarmte betekent dat de reactie energie opneemt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd wordt de vormingswarmte van DMC, met een reactiewarmte van +0,67·10⁵ J per mol DMC en gegevens over methanol.
- 1
Schrijf de reactiewarmte op: +0,67·10⁵ J per mol DMC.
Veelgemaakte fouten
Je vergeet de coëfficiënten. Vermenigvuldig de vormingswarmte van elke stof met zijn coëfficiënt voordat je optelt.
Je verwisselt producten en beginstoffen. Trek de vormingswarmtes van de beginstoffen af van de som van de producten.
Je rekent met het verkeerde teken. Neem de vormingswarmte mee met het teken uit de tabel of opgave.
Snel checken
De reactiewarmte van de reaktie A → B is +40 kJ per mol. De vormingswarmte van A is +15 kJ per mol. Wat is de vormingswarmte van B?
De reactiewarmte van 2 A + B → C is −100 kJ per mol C. De vormingswarmte van A is −30 kJ per mol en die van C is −150 kJ per mol. Wat is de vormingswarmte van B?