Vraag 5Slaaponderzoek bij de San

In moderne samenlevingen hebben veel mensen een slaapprobleem. Sommige onderzoekers zijn van mening dat de aanwezigheid van allerlei soorten van kunstmatig licht daarbij een rol speelt. Over de slaapgewoonten van mensen die niet beschikken over kunstmatig licht is veel minder bekend. Daarom is er slaaponderzoek verricht bij verschillende bevolkingsgroepen in Afrika. In deze opgave gaan we in op dit onderzoek bij een van die bevolkingsgroepen, namelijk de San. Verschillende leden van deze bevolkingsgroep kregen bij dit onderzoek een apparaatje om hun pols. Hiermee wordt bijgehouden op welke tijdstippen iemand naar bed gaat, in slaap valt, wakker wordt en opstaat. Het apparaatje geeft deze gegevens elke 24 uur weer in een zogenoemd actogram. In figuur 1 zie je een actogram van deelnemer San-19. figuur 1 actogram van San-19 tijd doorgebracht in bed echte slaaptijd 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24=0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 tijdstip (uur) Van deze deelnemer zijn alle actogrammen van de periode 15 januari tot en met 11 februari geanalyseerd. Er is onder andere gezocht naar een verband tussen het tijdstip van naar bed gaan T en het tijdstip van in opstaan T . Daartoe zijn T en T weergegeven in een uit in uit spreidingsdiagram. Zie figuur 2, die ook op de uitwerkbijlage staat. figuur 2 spreidingsdiagram actogrammen van San-19 9 T uit (uur) 8 7 6 5 4 320 21 22 23 24=0 1 2 T in (uur)

Geef in de figuur op de uitwerkbijlage aan welk punt in het spreidingsdiagram afkomstig is van het actogram van deelnemer San-19 in figuur 1.