Een grafiek beoordelen op het doel: de categorie weet niet
Bij een presentatie van data kijk je of de grafiek het doel van het onderzoek dient. Dit onderwerp laat zien hoe één categorie een grafiek misleidend kan maken.
Een grafiek laat vaak meer zien dan alleen de getallen. Daarom beoordeel je een presentatie op wat ze wil laten zien en of ze dat eerlijk doet.
Het doel van dit onderzoek is nagaan of leraren vinden dat het schoonmaakbudget voldoende is. De journalist wilde laten zien hoeveel leraren het budget te laag vinden. Daarvoor moet je alleen de groepen mee oneens en helemaal mee oneens optellen.
Het probleem is de categorie weet niet. In de grafiek staat die achter helemaal mee oneens. Zo lijkt het alsof die 4% het budget ook te laag vindt. Dat hebben ze niet gezegd. De grafiek vertelt dus iets anders dan de gegevens.
Bij zo’n grafiek kun je letten op:
- welke categorieën er staan en hoe ze zijn geordend
- of de percentages samen 100 vormen
- of de conclusie past bij de vraag die het onderzoek stelde
Een betere grafiek laat weet niet weg. De overige percentages reken je om naar het deel van de leraren dat een mening had. Dat is 96%, dus je deelt door 96. Zo blijft de grafiek eerlijk en sluit hij aan bij de vraag over het budget.
Onthoud
Een presentatie beoordeel je op het doel waarvoor ze is gemaakt.
Een grafiek kan juiste getallen tonen en toch een verkeerde indruk geven.
Let op welke categorieën erin staan en hoe ze zijn benoemd en geordend.
Mensen die weet niet zeggen, horen niet bij de groep die het ergens mee oneens is.
Laat zo’n categorie weg en reken de overige percentages om naar een totaal van 100.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet uitleggen waarom de categorie weet niet misleidend kan zijn en een betere manier geven om ermee om te gaan.
- 1
In de grafiek staat weet niet achter helemaal mee oneens, zodat het lijkt alsof die leraren het er helemaal mee oneens zijn.
Veelgemaakte fouten
Je neemt een grafiek over zonder te kijken welke categorieën erin staan. Lees eerst de categorieën en vergelijk ze met de vraag van het onderzoek.
Je laat een categorie weg maar rekent de overige percentages niet om. Deel elk percentage door het nieuwe totaal, zodat de grafiek weer optelt tot 100.
Je vindt een grafiek overtuigend omdat hij netjes oogt. Beoordeel of de grafiek het doel van het onderzoek eerlijk dient.
Snel checken
In een grafiek van het cumulatieve percentage staat weet niet achter helemaal mee oneens. Wat suggereert dit?
Welke aanpassing is een betere manier om met de categorie weet niet om te gaan in de grafiek?