Variabelen beoordelen: kwalitatief of kwantitatief, discreet of continu, ordinaal of nominaal
Bij elke dataset hoort de vraag welk soort variabele je hebt. Dat bepaalt welke grafieken, gemiddelden en conclusies je mag gebruiken.
Bij het beoordelen van een variabele kijk je eerst naar de waarden die ze kan aannemen. Zijn dat getallen waarmee je zinvol kunt rekenen, dan is de variabele kwantitatief. Zijn het categorieën of woorden, dan is de variabele kwalitatief.
Kwantitatieve variabelen zijn discreet of continu. Een discrete variabele krijgt alleen losse waarden, meestal hele getallen, zoals het aantal kinderen in een gezin. Een continue variabele kan elke waarde in een bereik aannemen, zoals lengte of gewicht.
Kwalitatieve variabelen zijn ordinaal of nominaal. Bij een ordinale variabele heeft de volgorde van de categorieën betekenis, zoals 'laag', 'middel' en 'hoog'. Bij een nominale variabele zijn de categorieën gelijkwaardig. Denk aan kleur van de ogen of woonplaats.
Een getal als code is nog geen kwantitatieve variabele. Een postcode of klantnummer is wel een getal, maar je kunt er niet mee rekenen. Kijk daarom altijd naar wat het getal betekent.
Onthoud
Kwantitatief betekent dat je met de waarden kunt rekenen en er een gemiddelde van kunt nemen.
Kwalitatief betekent dat de waarden categorieën of woorden zijn.
Discreet betekent losse waarden, meestal hele getallen; continu betekent elke waarde in een bereik.
Ordinaal heeft een logische volgorde, nominaal heeft die volgorde niet.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je aangeven welke van de genoemde variabelen nominaal zijn.
- 1
Het geslacht heeft de categorieën man en vrouw. Die categorieën hebben geen volgorde, dus de variabele is nominaal.
Veelgemaakte fouten
Een getal in een tabel is niet vanzelf kwantitatief. Kijk eerst of je er zinvol mee kunt rekenen, zoals bij postcodes of klantnummers.
Ordinaal en nominaal haal je door elkaar als alles kwalitatief is. Vraag jezelf af of de volgorde van de categorieën iets betekent.
Discreet en continu verwar je snel bij metingen. Kijk of er tussenliggende waarden mogelijk zijn, dan is de variabele continu.
Snel checken
Een onderzoeker telt per huishouden hoeveel fietsen er staan. Welke variabele is dit?
Leerlingen beoordelen de kantine met: zeer ontevreden, ontevreden, tevreden of zeer tevreden. Welke variabele is dit?