Geschikte representatie kiezen
Bij data verwerken kies je een diagram of tabel dat bij de vraag past. In het examen moet je ook uitleggen waarom een representatie wel of niet geschikt is.
Begin met de vraag. Wat wil je uit het plaatje halen? Een goede representatie laat dat direct zien.
Piet wil weten welk deel van de automobilisten onder de snelheidslimiet blijft. Dat is een aandeel onder een grens. Daarvoor heb je een diagram nodig waarin je cumulatieve percentages afleest.
Een boxplot laat de mediaan, de kwartielen en de uitschieters zien. Het percentage onder de limiet zie je daarin niet terug. Een puntenwolk is bedoeld voor twee variabelen die je tegen elkaar uitzet. Hier meet je alleen de snelheid, dus één variabele.
De cumulatieve relatieve frequentiepolygoon is wel geschikt. Bij de snelheidslimiet lees je af welk percentage langzamer reed. Zo beantwoord je de vraag meteen.
Een mooi diagram is niet automatisch een geschikt diagram. Kijk steeds eerst naar wat de vraag van je wil weten.
Onthoud
Een representatie moet de vraag beantwoorden die gesteld wordt.
Bij een cumulatieve frequentiepolygoon lees je af hoeveel waarnemingen onder een grens liggen.
Een boxplot toont vooral de mediaan, de kwartielen en de spreiding.
Een puntenwolk gebruik je voor twee variabelen die per waarneming bij elkaar horen.
Bij een kruistabel lees je aantallen af per combinatie van twee categorieën.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Piet wil uit een diagram van de Monsterweg kunnen aflezen welk percentage van de automobilisten zich aan de snelheidslimiet houdt. Welke van de drie diagrammen is daarvoor geschikt?
- 1
Eerst kijk je naar wat Piet wil aflezen. Het gaat om een percentage van de auto's dat langzamer rijdt dan de limiet.
Veelgemaakte fouten
Een boxplot gebruiken voor een percentage onder een grens. Kies dan een cumulatieve frequentiepolygoon, want daarin lees je cumulatieve aandelen af.
Een puntenwolk maken van één variabele. Gebruik een puntenwolk alleen als twee variabelen per waarneming bij elkaar horen.
Aantallen en percentages door elkaar halen. Lees bij een relatieve polygoon het percentage af en niet het aantal waarnemingen.
Snel checken
Met welke representatie lees je af welk percentage van de waarnemingen onder een bepaalde grens ligt?
Wanneer is een puntenwolk of spreidingsdiagram zinvol?