Biologie havo 2022 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op woensdag 18 mei 2022.
- vragen
- 44
- punten
- 71
- N-term
- 1,2
Opgave 1Alg doet oliepalm na
- 1Geef een ander argument waarom gebruik van olie van oliepalmplantages in Zuidoost-Azië vanuit ecologisch oogpunt minder duurzaam is dan gebruik van in Nederl…Regulatie van ecosystemen1p
- 2Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van vetzuren uit monosachariden? A aerobe dissimilatie B anaerobe dissimilatie C koolstofassimila…Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 3Op grond van welk kenmerk kan De Jaeger vaststellen dat dit eencellig organisme tot de dieren behoort en niet tot de schimmels? A Er is geen celkern. B Er is…Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 4Is de zoute kweekvloeistof hypertoon of hypotoon ten opzichte van de cellen van S. obliquus ? En zullen de cellen van S. obliquus dan krimpen of zwellen? de …Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 5Hebben de algen tijdens dit onderzoek een autotrofe levenswijze en/of een heterotrofe levenswijze? A geen van beide B alleen een autotrofe levenswijze C alle…Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 6Welke stof is de beperkende factor voor de toename van de algenpopulatie in de bioreactor? En uit welk gegeven in de grafiek is dit af te leiden? beperkende …Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 7Bevatten vetzuren meer of minder stikstof (N) dan aminozuren? En zullen er daardoor meer vetzuren ontstaan bij een hoge of bij een lage C/N-verhouding? vetzu…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 8Beschrijf hoe met gebruik van deze kennis een zouttolerante S. obliquus kan worden ontwikkeld.Selectie1p
Opgave 2BerkelBike
- 9Verklaar waardoor de dwarslaesie geen effect heeft op de kniepeesreflex.Zelfregulatie van het organisme1p
- 10In welk type zenuwcellen worden impulsen opgewekt door de elektrodes, zodat Tobias kan fietsen op de BerkelBike? A in motorische zenuwcellen van het animale …Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 11Noteer de naam van ongedifferentieerde cellen.Zelforganisatie van cellen1p
- 12Waarin verschillen zenuwcellen van de ongedifferentieerde cellen? A Zenuwcellen hebben een ander genoom. B Zenuwcellen hebben een ander genotype. C Zenuwcell…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 13Hoe heten de cellen die deze groeistimulerende eiwitten maken? En bevinden deze cellen zich in het centraal of in het perifeer zenuwstelsel? naam plaats A ce…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
Opgave 3Aantrekkingskracht van Portugese zonnedauw
- 14Noteer via welk type vaten dit transport van aminozuren plaatsvindt.1p
- 15− Bepaal aan de hand van de gegevens in tabel 1 de waarden van a, b en c (pagina 8) en noteer deze waarden. − Bereken de similariteit tussen de prooien en de…Interactie in ecosystemen2p
- 16Verklaar dat het voor de zonnedauw als soort een nadeel is als dezelfde insectensoort zowel bestuiver als prooi is.Interactie in ecosystemen1p
- 17Beschrijf een risico voor inheemse planten als gevolg van het introduceren van Portugese zonnedauw in Nederland.Regulatie van ecosystemen1p
Opgave 4Okselfris
- 18Licht toe waarom de geurtest meer valide is als het geurpanel aan de wattenschijfjes ruikt in plaats van aan de oksels zelf.Stofwisseling van de cel1p
- 19Leg uit hoe de antibioticumbehandeling bijdraagt aan een succesvolle transplantatie.Regulatie van ecosystemen2p
- 20− Beschrijf een onderzoeksopzet die past bij deze onderzoeksvraag. − Noteer welke meting daarbij moet worden uitgevoerd.Stofwisseling van de cel3p
Opgave 5Obesitas en diabetes type 2
- 21− Noteer de nummers 1 tot en met 4 in de juiste volgorde van oorzaak naar gevolg onder elkaar. − Noteer achter elk nummer op welk organisatieniveau de betref…Zelfregulatie van het organisme2p
- 22Wat is de oorzaak van deze toegenomen urineproductie? A De terugresorptie van water neemt af. B De terugresorptie van water neemt toe. C De ultrafiltratie ne…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 23Welke uitspraak is juist? A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 24Leg uit hoe uit afbeelding 2 is af te leiden dat de VRD-ratten diabetes type 2 hebben.Zelfregulatie van het organisme2p
- 25Van welk type stoffen hebben zij de concentratie gemeten? A van aminozuren B van DNA C van eiwitten D van nucleotidenZelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 26Wat is de meest voor de hand liggende oorzaak van de verschillen tussen de nakomelingen van vaderratten met een vetrijk dieet en de nakomelingen van vaderrat…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
Opgave 6GloFish ®
- 27Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Zelforganisatie van cellen2p
- 28− Noteer de kruising die het meest geschikt is om dit te toetsen. − Noteer het fenotype van de nakomelingen die ontstaan als de hypothese juist is.Erfelijke eigenschap2p
- 29Welke combinatie van chromosomen hebben de vissen die worden gekruist bij het onderzoek naar de tweede hypothese? rood mannetje geel vrouwtje A PPQQ PPSS B P…Erfelijke eigenschapmeerkeuze2p
- 30− Licht met een voorbeeld toe hoe natuurlijke selectie kan voorkómen dat een populatie fluorescerende zebravissen ontstaat. − Licht met een voorbeeld toe hoe…Soortvorming2p
Opgave 7Vaccinatie tegen mazelen
- 31Van welke vorm van immunisatie is er sprake bij poliovaccinatie? En van welke vorm van immunisatie is er sprake bij mazelenvaccinatie? vorm immunisatie vorm …Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 32Via welk deel van het zenuwstelsel verloopt de niesreflex? A via de hersenschors B via de hersenstam C via de kleine hersenenZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 33Trekken ook de buikspieren en/of de middenrifspieren samen tijdens het uitstoten van lucht? A geen van beide B alleen de buikspieren C alleen de middenrifspi…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 34Tot welke groep organische stoffen behoort een receptor? A tot de eiwitten B tot de fosfolipiden C tot de monosachariden D tot de polysacharidenZelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 35Door welke van deze bloedvaten gaat de geïnfecteerde lymfocyt op de kortste weg vanuit de sleutelbeenader tot aan de milt? Noteer de betreffende nummers in d…Stofwisseling van het organisme1p
- 36− Noteer een beschermende eigenschap van het dekweefsel van de luchtwegen. − Licht toe hoe deze eigenschap beschermt tegen een bacteriële infectie.Stofwisseling van het organisme2p
- 37Noteer de letter die een bronchiole aangeeft.Stofwisseling van het organisme1p
- 38Welke cellen vormen het immunologisch geheugen? En behoren deze cellen tot de aangeboren (niet-specifieke) afweer of tot de verworven (specifieke) afweer? ty…Afweer van het organismemeerkeuze2p
Opgave 8Gieren in gevaar
- 39Tot welk vak behoren de bacteriën die van het kadaver leven? En tot welk vak behoren de gieren? Noteer je antwoord als volgt: bacteriën: vak … gieren: vak …Regulatie van ecosystemen2p
- 40Beredeneer hoe een kale kop daarbij de overlevingskans kan vergroten.Soortvorming2p
- 41Beschrijf hoe de warmte van de romp kan worden afgevoerd via de kop.Stofwisseling van het organisme2p
- 42Leg uit dat dit functioneel is bij de voedingswijze van gieren.Stofwisseling van het organisme2p
- 43Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende proces wel of niet kan bijdragen aan ophoping van de persistente gifstof…Stofwisseling van het organisme2p
- 44− Noteer aan de hand van afbeelding 3 een verandering die zal optreden als er steeds minder gieren zijn in een gebied. − Verklaar hoe deze verandering kan le…Regulatie van ecosystemen2p