Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2022 · tijdvak 3

Vraag 11Mangrove in Arnhem

2 puntenStofwisseling van het organisme

− Noteer deze abiotische factor. − Verklaar dat door de afname van deze abiotische factor de overlevingskans van mangrovekwallen afneemt.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de zin over de degenkrabben goed en bepaal wat er door het woelen in het water verandert.
  2. Bedenk welke abiotische factor daarmee minder wordt en noteer die met een precieze naam.
  3. Denk na wat de algen in de kwal nodig hebben om te kunnen leven en groeien.
  4. Leg daarna stap voor stap uit hoe dat de kwal uiteindelijk benadeelt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf de factor met een precieze naam, niet alleen als water of bodem.
  • Verklaar de keten volledig, want een losse conclusie over de kwal levert geen punten op.
  • Laat het verband tussen de algen en de kwal duidelijk zien in je eigen zinnen.
abiotische factorenmutualismeverband tussen organismen en hun omgeving

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 10Alle vragenVraag 12 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In 2017 werd in Burgers’ Zoo afbeelding 1 in Arnhem de Mangrove geopend (afbeelding 1). De hal is gemaakt naar voorbeeld van de mangrovebossen in Belize in Midden-Amerika. Willeke Huizinga monitort de biotische en abiotische factoren in deze hal. afbeelding 2 Mangrovebossen komen voor aan tropische kusten op plaatsen waar weinig golfslag is. Veel bomen hebben er kenmerkende steltwortels (afbeelding 2), waartussen fijn slib uit rivieren kan bezinken. De bomen in Burgers’ Mangrove groeien op een moddervlakte die tweemaal per etmaal overspoeld raakt met kunstmatig zeewater. Om zich te beschermen tegen het zoute zeewater nemen mangrovebomen ionen op door selectief transport. Transport van ionen uit de bodem naar het transportweefsel in de wortels van planten kan op twee manieren plaatsvinden: 1 door de wortelcellen heen 2 tussen de wortelcellen door

Sommige soorten mangrovebomen hebben ademwortels (afbeelding 3); dit zijn delen die vanuit de wortels omhoog groeien en boven de bodem uitsteken. afbeelding 3 Dankzij de ademwortels kunnen mangrovebomen voldoende opnemen van een gasvormige stof die in ondergrondse delen van de plant nodig is.

In het zoute water in de Arnhemse mangrovehal leven mangrovekwallen (afbeelding 4) en degenkrabben (afbeelding 5). afbeelding 4 afbeelding 5 Mangrovekwallen, die ondersteboven op de modderbodem liggen, hebben een mutualistische relatie met bepaalde algen. De algen leven beschermd in de tentakels van de kwal en geven organische stoffen af die de mangrovekwal nodig heeft. Degenkrabben woelen de bodem om bij het zoeken naar voedsel. Daardoor wordt het water minder helder. Als gevolg hiervan neemt een bepaalde abiotische factor af, waardoor de mangrovekwallen moeilijker kunnen overleven.

− Noteer deze abiotische factor. − Verklaar dat door de afname van deze abiotische factor de overlevingskans van mangrovekwallen afneemt.