Biologie havo 2022 · tijdvak 3
Centraal examen, afgenomen op dinsdag 5 juli 2022.
- vragen
- 46
- punten
- 73
- N-term
- 1,3
Opgave 1IJskoud de beste?
- 1Door welke organen is de meetpil achtereenvolgens gegaan? Noteer de nummers van die organen in de juiste volgorde.Stofwisseling van het organisme2p
- 2Welke grootheid en eenheid horen bij de y-as? Noteer je antwoord als volgt: grootheid: … eenheid: …Stofwisseling van het organisme2p
- 3Noteer de naam van het stofwisselingsproces waardoor de meeste warmte in zijn lichaam is ontstaan.Stofwisseling van de cel1p
- 4Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter welke keuzemogelijkheid bij elk nummer ingevuld moet worden, zodat een juiste verklaring ontstaa…Zelfregulatie van het organisme2p
- 5Noteer de naam van de groep cellen die de impulsen in het hart opwekt.Stofwisseling van het organisme1p
- 6Beredeneer hoe boezemfibrilleren kan leiden tot een daling van de bloeddruk.Stofwisseling van het organisme2p
- 7Welk van de onderstaande ecg’s zou hij kunnen hebben als er sprake is van boezemfibrilleren?Stofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 8Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Stofwisseling van het organisme2p
Opgave 2Mangrove in Arnhem
- 9Welke manier van transport van ionen is selectief? En is het zeewater hypertoon of hypotoon ten opzichte van de wortelcellen van mangrovebomen? selectief tra…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 10Welke gasvormige stof is dat? A ammoniak B koolstofdioxide C stikstof D zuurstofStofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 11− Noteer deze abiotische factor. − Verklaar dat door de afname van deze abiotische factor de overlevingskans van mangrovekwallen afneemt.Stofwisseling van het organisme2p
- 12− Vul in de uitwerkbijlage de grafiek voor de concentratie van beide stoffen aan. − Geef op de x-as aan op welke datum voor het eerst de norm voor de concent…Regulatie van ecosystemenuitwerkbijlage2p
- 13Noteer de biologische naam van zo’n toename van de concentratie van mineralen.Regulatie van ecosystemen1p
- 14Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bacteriën wel of niet de nitraatconcentratie in het water kunnen laten af…Regulatie van ecosystemen2p
- 15− Noteer één eigenschap van zwaarddragers die zal gaan verschillen tussen een populatie die gereguleerd wordt door een predator en een populatie die geregule…Soortvorming2p
- 16Beschrijf zo’n probleem.Interactie in ecosystemen1p
Opgave 3Bijziendheid, een groeiend probleem
- 17Noteer de wetenschappelijke naam van het aanpassen van de ooglens om beelden scherp op het netvlies te krijgen.1p
- 18Kost scherpstellen op voorwerpen dichtbij nu meer of minder energie dan toen hij nog niet bijziend was? En heeft hij nu een bril nodig met bolle of met holle…meerkeuze2p
- 19Wat gebeurt er dan met de pupil? En met de lens? pupil wordt lens wordt A groter boller B groter platter C kleiner boller D kleiner platterZelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 20Licht toe, aan de hand van afbeelding 2, dat er bij dit onderzoek geen sprake is van een placebo-effect.Zelfregulatie van het organisme1p
- 21Welke groep ogen vormde deze controlegroep? A groep 1a B groep 1b C groep 2a D groep 2bmeerkeuze1p
Opgave 4Stamceldonatie
- 22Verklaar dat het afweersysteem niet goed werkt doordat de beenmergcellen gedood zijn.Afweer van het organisme1p
- 23Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of een stamcel de betreffende eigenschap wel of niet heeft.Zelforganisatie van cellen2p
- 24Verklaar waarom de cellen uit het wangslijmvlies net zo bruikbaar zijn voor het DNA-onderzoek als cellen uit Pauls beenmerg.Zelforganisatie van cellen1p
- 25Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Erfelijke eigenschap2p
- 26Wat is het aantal allelen dat dan overeenkomt tussen donor en ontvangende patiënt? A 2 B 6 C 12 D 36Selectiemeerkeuze1p
- 27Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer de letter van het bijbehorende proces erachter.Stofwisseling van het organisme2p
- 28Welke groep stoffen is dat? A enzymen B hormonen C neurotransmitters D receptorenZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
Opgave 5Regenwormen voor vogels en planten
- 29Worden detrivoren in de grafiek in afbeelding 2 met P of met Q aangegeven? Noteer de letter en licht je antwoord toe.Regulatie van ecosystemen1p
- 30Is de betrouwbaarheid of de validiteit verhoogd doordat hij bij het tellen de kar gebruikte? En is de betrouwbaarheid of de validiteit verhoogd doordat hij p…meerkeuze2p
- 31Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Interactie in ecosystemen2p
- 32− Laat zien hoe dit aantal is berekend. − Verklaar dat het werkelijke aantal kieviten dat kan leven van de regenwormen van 10.000 m 2 soortenrijke veengrond …Regulatie van ecosystemen2p
- 33Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende stof wel of geen fosfor (P) bevat.Stofwisseling van de cel2p
- 34Leg uit dat regenwormen door het verbeteren van de bodem een bijdrage kunnen leveren aan het tegengaan van het versterkt broeikaseffect.Stofwisseling van de cel2p
Opgave 6Leven zonder milt
- 35Noteer een ander orgaan dat betrokken is bij de afbraak van rode bloedcellen.Stofwisseling van het organisme1p
- 36Noteer om welke bloeddeeltjes het hier gaat.Stofwisseling van het organisme1p
- 37Licht aan de hand van afbeelding 2a toe, dat door deze eigenschap oude rode bloedcellen uit het bloed worden verwijderd.Stofwisseling van het organisme1p
- 38Welk deel van het zenuwstelsel regelt het vrijkomen van dit bloed uit de milt? A het animale zenuwstelsel B het orthosympatische zenuwstelsel C het parasympa…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 39Worden als gevolg van de vaccinatie antistoffen of antigenen gemaakt door het lichaam van Tessa? En hoe reageren bepaalde witte bloedcellen op bacteriën waar…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 40Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende symptoom wel of niet zal optreden bij een lichaams-temperatuur van 38 °C en e…Zelfregulatie van het organisme2p
Opgave 7Essentaksterfte
- 41Welke verandering in de bladcellen veroorzaakt deze verwelking? A afname van de fotosynthese B gebrek aan mineralen C verlies van turgorStofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 42− Welke van de letters geeft/geven bastvaten aan? − Welke van de letters geeft/geven houtvaten aan? Noteer je antwoord als volgt: bastvaten: …. houtvaten: ….Stofwisseling van het organisme2p
- 43Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer achter elk nummer of de beschreven cellen wel of niet van het betreffende organisme afkomstig kunnen zijn.Stofwisseling van de cel2p
- 44Is de schimmel autotroof of heterotroof? En gebruikt de schimmel de organische stoffen voor dissimilatie, voor voortgezette assimilatie of voor beide process…Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 45Welke woorden moeten worden ingevuld bij 1 en bij 2 zodat een juiste uitleg ontstaat? bij 1 bij 2 A mutaties immuun is voor B mutaties resistent is tegen C s…Soortvormingmeerkeuze2p
- 46Leg uit waarom methode 2 hiervoor de betere keuze is.Selectie2p